UCAN Vietnam Catholic Church News
UCAN Directory | A service of UCA News

Quyết định từ nhiệm chưa từng có tiền lệ

Đức Bênêđictô XVI từ nhiệm có thể tạo ra tiền lệ cho các giáo hoàng sau này
Tags: , ,

February 21, 2013 

Christopher Joseph từ Kochi, India 

Quyết định từ nhiệm chưa từng có tiền lệ thumbnail

Trong những ngày sau khi Đức Thánh cha Bênêđictô XVI thông báo ngài sẽ từ nhiệm vào ngày 28-2, các phương tiện truyền thông địa phương và quốc tế đưa tin nhiều về sự kiện ngài là vị giáo hoàng thứ năm từ nhiệm trong lịch sử Giáo hội.

Điều mà các bản tin đó không để ý đến đó là có vị giáo hoàng nào trước đây công khai từ nhiệm bằng cách đọc đơn từ chức trước Hồng y đoàn, trong đó nêu rõ lý do đưa ra quyết định gây xúc động như thế không.

Trên thực tế, chưa có vị giáo hoàng nào làm được điều mà Đức Bênêđictô đã làm, vì thế tìm một người tương tự như thế là không có.

Có một số giáo hoàng đã từ chức – do tự nguyện hoặc ép buộc – trong gần 2.000 năm lịch sử Giáo hội Công giáo. Tuy nhiên, không có vị nào từ chức vì không đủ sức khỏe để phục vụ.

Khó mà xác định chính xác có bao nhiêu giáo hoàng đã từ nhiệm trước đây và trong trường hợp nào. Chẳng hạn, chúng ta biết ở những thời điểm khác nhau trong suốt lịch sử Giáo hội có hơn một giáo hoàng và đôi khi không có vị nào. Các giáo hoàng đôi khi còn ra vạ tuyệt thông đối với các đối thủ.

Nhìn lại gần hai thiên niên kỷ lịch sử không phải lúc nào cũng tìm ra những sự kiện cụ thể.

Đức Giáo hoàng Pontian hay Pontianus (230-236) được xem là người đầu tiên từ chức. Ban đầu ngài phục vụ trong thời bình nhưng đã thay đổi vào năm 235 khi Hoàng đế Maximinus Thrax nắm quyền kiểm soát Rôma và tiến hành bách hại Kitô hữu ráo riết.

Đức Pontian bị bắt và bị đày tới Sardinia, hòn đảo lớn thứ hai ở Địa Trung Hải. Biết ít có người đi đày mà còn sống trở về, nên ngài đã từ chức trước khi qua đời để tránh tranh giành quyền lực và vì mưu ích cho Giáo hội.

Có thể ở đây có một số điểm tương tự với Đức Bênêđictô, ngài từ nhiệm vì ngài tự nhận thấy mình không đủ sức khỏe để chu toàn bổn phận theo yêu cầu của chức vụ.

Đức thánh cha Gioan XVIII (1003-1009) từ chức vì những lý do hoàn toàn khác. Ngài bị dòng tộc có thế lực Crescentii chi phối, họ ra điều kiện cho đức giáo hoàng. Chán ngán sự can thiệp của thế lực bên ngoài, Đức Gioan XVIII từ nhiệm và bỏ đến sống tại một tu viện rồi qua đời tại đó.

Chi phối chính trị trong nội bộ Vatican không phải là chuyện lạ trong nhiều thế kỷ qua, và việc một số giáo hoàng kháng cự lại sự chi phối như thế cũng vậy.

Đức Thánh cha Celestine V (1294) làm giáo hoàng chỉ năm tháng trước khi từ chức. Theo một số lời kể vị cựu ẩn sĩ này làm như thế vì đụng chạm phải một nhóm hồng y phản đối ngài quan hệ với Charles II, quốc vương Sicily. Những người khác cho rằng Đức Celestine V không còn hứng thú với bản chất thế tục của vai trò giáo hoàng trong thời ngài.

Nhưng việc ngài từ nhiệm đã đề ra một tiền lệ trong giáo luật đó là giáo hoàng có thể tự nguyện từ nhiệm.

Đức Bênêđictô XVI là nhà thần học thận trọng thông thạo giáo luật, dường như đi theo tiền lệ này khi thông báo từ nhiệm.

Nhưng tự nguyện có thể trở thành một điều khó giải thích.

Lấy ví dụ trường hợp của Đức Giáo hoàng Gregory XII (1406-1415). Đức Gregory là giáo hoàng từ nhiệm gần đây nhất trước Đức Bênêđictô XVI. Ngài từ nhiệm do không thể ngăn chặn được sự ly giáo ở phương Tây – được cho là do Hồng y đoàn thúc ép.

Đức Gregory được bầu theo giáo luật thông qua mật tuyển viện năm 1406, nhưng có một người nữa khẳng định là giáo hoàng hợp pháp vào lúc đó là người “chống giáo hoàng” Bênêđictô XII sống ở Avignon.

Ngoài ra, một nhóm hồng y lại bầu một giáo hoàng thứ ba là Đức Alexander V nhằm phá vỡ thế bế tắc này. Đức Gregory từ chức năm 1415 nhưng không có người kế vị cho đến khi ngài băng hà năm 1417, để trống ngôi giáo hoàng trong hai năm.

Nhưng lịch sử đầy những trường hợp giáo hoàng “từ chức”.

Đức Giáo hoàng Silverius (536-537) bất hòa với Nữ hoàng Theodora và bị buộc tội mưu phản. Ngài buộc phải thoái vị và nhường ngôi cho Đức Vigilius.

Đức Giáo hoàng Marcellinus (296-304), trị vì dưới thời bắt đạo của Hoàng đế Diocletian năm 303, bị buộc tội thắp nhang vái các thần ngoại giáo và bị buộc từ chức.

Sau đó có Đức Bênêđictô IX (1012-1056), ngài làm giáo hoàng trong ba lần và bị buộc tội bán chức giáo hoàng. Vụ tai tiếng đó lớn đến độ cha đỡ đầu của Đức Bênêđictô IX, một linh mục đức hạnh, đã mua chuộc để ngài từ chức.

Không có tiền lệ lịch sử nào trong số này liên quan trực tiếp đến quyết định gần đây của Đức Bênêđictô XVI. Sự kiện ngài từ nhiệm chưa hề có tiền lệ. Chưa có giáo hoàng nào trước đây từ bỏ chức vụ Đại diện Đức Kitô vì sức khỏe yếu.

Chúng ta sống trong thời đại mới và giữa những khái niệm mới về Giáo hội học. Một số người cho rằng các truyền thống trong các thế kỷ trước cần duy trì, không nên thay đổi. Có người nói Giáo hội phải thay đổi theo thời đại nếu không sẽ có nguy cơ bị lái sang hướng không thích hợp.

Dù sao thì Đức Bênêđictô XVI cũng được xem là vị giáo hoàng theo truyền thống. Nhưng cách ngài chọn để kết thúc ngôi giáo hoàng của mình lộ rõ ràng.

Hành động của ngài có thể giúp hiểu được cách ngài nghĩ về ngôi vị giáo hoàng – đó là một công việc có thể từ bỏ hơn là ơn gọi của Chúa phải cam chịu cho đến chết.

Quan điểm như thế thật sự là một tư tưởng hiện đại và có thể đề ra một tiền lệ cho những người kế vị ngài.

Christopher Joseph là trưởng ban ucanews.com Ấn Độ sống ở Kochi.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
  1. N/A
    người nghèo Taliban tấn công nạn nhân Phật giáo cứu trợ châu Á tị nạn Vatican II phản đối giáo hoàng Philippines Kitô hữu Hàn Quốc linh mục trẻ em blogger bầu cử Hòa Bình Bênêđictô XVI truyền thông lạm dụng Tòa Thánh đe dọa cầu nguyện Kitô giáo xung đột Vatican dân chủ tự do tôn giáo tham nhũng khủng bố đối thoại bạo lực Đức Phanxicô Đức Thánh cha Phanxicô Công giáo tôn giáo Giáo hội đàn áp nhân quyền cải cách biểu tình Hồi giáo Trung Quốc
UCAN India Books Online