UCAN Vietnam Catholic Church News
UCAN Directory | A service of UCA News

Phân tích nạn lũ ở Campuchia

Có nhiều nhân tố khiến nước năm nay dâng cao khủng khiếp
Tags: ,

October 18, 2013 

Abby Seiff từ tỉnh Kandal, Campuchia 

Phân tích nạn lũ ở Campuchia thumbnail

Dân làng tại ngôi nhà ngập lụt ở ngoại ô Phnom Penh (Ảnh: Vireak Mai)

Tại quận L’vea Em mọi người có chung một cảm nghĩ đó là nước lũ năm nay không lớn bằng các trận lũ cách đây hai năm, nhưng nước dâng nhanh đến khủng khiếp.

“Năm 2011, nước chảy ngập đường, nhưng chảy chậm – chúng tôi có thể chuẩn bị được”, Som Huon, nông dân 64 tuổi sống cùng chồng trong một túp lều dựng tạm bên đường, cho biết.

Túp lều nhỏ tí, bị nước lũ làm ngã nghiêng, chất đầy đồ đạc của cặp vợ chồng này. Các túi đựng đồ dùng vệ sinh, giấy tờ và thuốc men được treo ngăn nắp trên trần nhà. Phần còn lại để đồ nấu ăn và quần áo được những người hàng xóm chở đến từ một ngôi nhà cách đó 20 mét, hiện đang bị ngập nước.

“Lần này nước tràn vào nhà tôi chỉ trong hai ngày. Tôi không biết sao mà nước dâng nhanh như thế”.

Bà Huon nằm trong số hơn 60.000 người rời bỏ nhà cửa để đến nơi khô ráo kể từ khi xảy ra trận lụt cách đây một tháng. Đã có hơn 100 người chết đuối và 1,5 triệu người bị ảnh hưởng lũ xảy ra gần như ở tất cả các tỉnh thành ở Campuchia.

Nhưng trong khi lũ lụt là hiện tượng xảy ra quanh năm, năm nay vấn đề trở nên trầm trọng hơn do ba nguyên nhân: ao hồ và chi lưu sạt lở, mưa không ngớt và quản lý đập nước kém.

Kim Rattana, giám đốc điều hành Caritas Campuchia, nói một số tỉnh bị ảnh hưởng lũ quét nặng hơn do Thái Lan và Việt Nam mở cửa xả.

“Tình hình này khó đoán. Nước sông Mekong đang rút dần mỗi ngày, nhưng vẫn còn nước mưa cũng như nước xả từ các khu vực lân cận. Banteay Meanchey xảy ra lũ là do Thái Lan. Trong trường hợp của Ratanakkiri, nước đập xả ra đang gây lo ngại xảy ra lũ quét. Chính quyền Việt Nam chỉ thông báo trước hai giờ và người dân đã phải bỏ chạy mà không mang theo được gì cả”.

Các nhà khoa học, các nhà bảo vệ môi trường cũng như các nhóm nhân quyền đã lên án các đập thủy điện ngày càng được xây dựng nhiều trên các đường thủy ở Đông Nam Á. Trong khi thường chỉ ra sự mất mát sinh kế và tàn phá các khu rừng và ngư trường, các nhà ủng hộ còn tìm cách nhấn mạnh đến viễn tưởng xảy ra lũ lụt nặng hơn, nhưng vẫn không có kết quả.

Mới hồi tháng trước, Lào thông báo tiến hành xây đập Don Sahong, một trong 11 dự án thủy điện lớn được lên kế hoạch xây dựng trên sông Mekong, mặc dù vẫn chưa có sự chấp thuận của các nước láng giềng. Tuy nhiên, nếu các đập nhỏ hơn trên các chi lưu của sông Mekong không mang lại bài học gì, thì khu vực này chỉ có thể chờ đón những trận lũ lớn hơn.

“Vấn đề là các đập thủy điện hoạt động như thế nào trong khu vực Mekong”, tiến sĩ Ian Baird, phó giáo sư địa lý tại đại học Wisconsin-Madison, người nghiên cứu các đập nước trong khu vực này trên diện rộng, giải thích.

“Nếu nhà vận hành các đập nước này quản lý các dự án muốn tối đa hóa sản lượng điện, và việc này có thể sẽ tiếp diễn, thì có khả năng sẽ xảy ra lũ lụt do đập nước gây ra nhiều hơn ở hạ lưu”.

Trong trường hợp của Campuchia, mở các cửa xả “không may đã làm cho nước lũ tàn phá các cộng đồng ở hạ lưu nặng hơn nhiều”, giám đốc Chương trình Đông Nam Á thuộc Tổ chức Sông ngòi quốc tế Ame Trandem nhắc lại.

“Lũ trên sông Sesan rõ ràng lớn hơn do mở cửa xả đập Sesan 4A ở Việt Nam”, bà nói.

Tình huống này hầu như không mới lạ. Trong lúc đập này vẫn còn đang xây dựng vào cuối thập niên 1990, có ít nhất 39 người Campuchia sống ở hạ lưu bị thiệt mạng do xả nước thất thường, theo Tổ chức Sông ngòi quốc tế. Một thập niên sau, vào năm 2009 do mưa lớn hơn đã dẫn đến xả nước từ con đập 440 megawatt, khiến hàng ngàn người phải sơ tán, theo Meach Mean, điều phối viên của Mạng lưới Bảo vệ Sông ngòi 3S.

Nguồn nước trong tương lai

Đã hai năm trôi qua kể từ khi trận lũ lớn nhất trong một thập niên chứng kiến hơn 250 người chết. Mặc dù nước lũ năm nay cho thấy khó đoán trước, theo Rattana của Caritas, chính quyền đã cải thiện được khả năng phản ứng và phối hợp với các tổ chức cứu trợ.

Nhưng do có hàng chục con đập đang được thi công, tiến bộ như thế có thể vẫn còn phải bàn cãi.

Mean, người làm việc với hàng chục ngàn người sinh sống dọc các sông Sesan, Srepok và Sekong, cho biết dân làng đã phải vất vả đương đầu với nước xả có lúc xảy ra “một vài lần một giờ”.

“Nước chảy rất mạnh và nhanh, có nhiều đập nước ở thượng nguồn. Hơn 100 ngôi làng trong hai tỉnh bị ảnh hưởng”, ông nói.

Có người chuyển đến các nơi an toàn trong khi có người không thể đi kịp vì được báo quá trễ.

“Các cộng đồng này thật sự ở thượng nguồn, gần đập nước, và không thể di dời được. Rất khó dùng thuyền chở họ đi được”.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
  1. N/A
    người nghèo Taliban tấn công nạn nhân Phật giáo cứu trợ châu Á tị nạn Vatican II phản đối giáo hoàng Philippines Kitô hữu Hàn Quốc linh mục trẻ em blogger bầu cử Hòa Bình Bênêđictô XVI truyền thông lạm dụng Tòa Thánh đe dọa cầu nguyện Kitô giáo xung đột Vatican dân chủ tự do tôn giáo tham nhũng khủng bố đối thoại bạo lực Đức Phanxicô Đức Thánh cha Phanxicô Công giáo tôn giáo Giáo hội đàn áp nhân quyền cải cách biểu tình Hồi giáo Trung Quốc
UCAN India Books Online