UCAN Vietnam Catholic Church News
UCAN Spirituality | A service of UCA News

Các công ty Trung Quốc có lưu tâm đến trách nhiệm xã hội không?

Có dấu hiệu tiến bộ giữa lúc xảy ra tai tiếng
Tags: ,

October 25, 2013 

Benoit Vermander từ Thượng Hải, Trung Quốc 

Các công ty Trung Quốc có lưu tâm đến trách nhiệm xã hội không? thumbnail

Cảnh bên ngoài nhà máy Foxconn ở Thâm Quyến, Trung Quốc. Ảnh: AFP/China Out

Hôm 21-10, hội đồng kỷ luật của chính quyền Trung Quốc thông báo xử phạt 8 nhân viên Công ty Xây dựng đường sắt Trung Quốc của nhà nước, nhà thầu xây dựng lớn thứ sáu thế giới, sau khi công ty này chi 837 triệu tệ (135 triệu Mỹ kim) tiền tiếp khách hồi năm ngoái.

Trong khi đó, các công ty dược lớn của Trung Quốc đang bị điều tra do tình nghi hối lộ, lĩnh vực thực phẩm và nước giải khát hầu như tháng nào cũng có tai tiếng về mức độ an toàn và ngành công nghiệp luôn bị kiểm tra kỹ vì làm tổn hại môi trường, thường phi pháp.

Rồi đến Foxconn, nhà thầu Đài Loan gia công cho Apple có nhà máy ở các tỉnh thành trong đó có Quảng Đông và Hà Bắc, mang tai tiếng vì các vụ nhân viên tự tử và bị buộc tội tìm thuê sinh viên giá rẻ lắp ráp iPhone và Playstation.

Vậy trách nhiệm xã hội của tập đoàn (CSR) ở Trung Quốc đang xuống cấp nghiêm trọng hay đang tiến bộ?

Bất kỳ khi nào được hỏi một câu hỏi như thế, các doanh nghiệp thường kêu than về những khó khăn họ gặp phải khi cố gắng nâng cao nhận thức về trách nhiệm của cá nhân và công ty.

Phương tiện truyền thông Trung Quốc, các diễn đàn trên internet và các cuộc nói chuyện thường ngày chứa đầy những câu nói nghi ngờ về khả năng xúc tiến hành vi chịu trách nhiệm và tư duy lâu dài của xã hội Trung Quốc – và đặc biệt là của các công ty Trung Quốc.

Chắc chắn có lời hùng biện trong tất cả việc này, và trong mọi bối cảnh quốc gia rào cản văn hóa khiến cho CSR trở thành một nhiệm vụ diễn ra mãi mãi. Tuy nhiên, những đặc điểm văn hóa như tính tập thể và coi trọng quyền lực (vốn phổ biến ở Trung Quốc) gây bất lợi cho các giá trị tập đoàn dựa trên CSR nơi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này.

Đồng thời các nhà tư tưởng Trung Quốc cũng nhận thấy các giá trị truyền thống – như tôn trọng người lớn tuổi hay lòng hiếu thảo của con cái – nuôi dưỡng nhận thức sáng suốt và ý thức trách nhiệm cá nhân. Những giá trị này cổ vũ chuỗi liên đới, và mỗi cá nhân phải chịu trách nhiệm duy trì nó cách có ý nghĩa.

Sáng suốt của Trung Quốc có liên quan đến việc rất coi trọng môi trường tự nhiên và đôi khi là các bài học nghịch lý mà nước này đưa ra cho nhà quan sát, trong đó có cảm giác thận trọng và tính thay đổi thất thường loại bỏ những hành vi khinh suất trong khi đưa người ta đến chỗ không ngừng thích nghi với sự thay đổi. Đây rõ ràng là những thái đội cần thiết để nuôi dưỡng một văn hóa doanh nghiệp chú tâm vào tính bền vững và ý thức trách nhiệm.

Nghiên cứu gần đây dựa trên các cuộc phỏng vấn với các CEO Trung Quốc nhận thấy ba chủ đề cụ thể mà các nhà doanh nghiệp Trung Quốc không thể từ chối khi được yêu cầu nói rõ họ hiểu như thế nào về CSR: Tầm quan trọng của niềm tin; cung cấp cơ hội việc làm; và góp phần ổn định xã hội.

Những vấn đề này không thay thế cho phương pháp thực hiện CSR của Tây phương nhưng là bổ sung cho nó. Những điểm bất đồng chính hiện nay là: nhân viên quản lý Trung Quốc vẫn được hưởng quyền lợi cổ đông nhiều hơn người khác. Nhưng nghịch lý là trong các cuộc khảo sát khác nhau, họ nhấn mạnh trách nhiệm xã hội quan trọng hơn kiếm lời và cần thiết cho việc kiếm lời lâu dài.

Năm 2007 có thể được xem như là bước ngoặt trong việc thiết lập một bộ quy định CSR nhất quán giao phó trách nhiệm và mục tiêu cụ thể cho tất cả các công ty hoạt động tại Trung Quốc.

Trong năm đó, hội nghị Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 17 nhấn mạnh tầm quan trọng của “năng lượng, nguồn lực, bảo tồn sinh thái và môi trường” và nhu cầu “đặt người dân lên hàng đầu” để đạt được “phát triển bền vững và cân bằng”.

Sau đó cũng trong năm 2007, Trung Quốc thông qua Luật Hợp đồng lao động đầu tiên và bắt đầu xúc tiến CSR bằng cách thông qua pháp chế địa phương về bảo vệ môi trường và quyền lợi người lao động theo hướng dẫn của chính quyền trung ương. Hiện nay, có rất nhiều luật và hướng dẫn quy định tinh thần và nội dung của các chính sách liên quan đến CSR tại Trung Quốc.

Một lợi ích lớn (nhưng thường không được chú ý đến) đó là CSR, cơ cấu tự điều chỉnh, giúp công ty đánh giá tính thỏa đáng và những mối nguy tiềm tàng của mô hình hoạt động của công ty, báo động những rủi ro có thể liên quan đến các hành vi nguy hiểm, việc không hiểu và đáp ứng nguyện vọng của công chúng và thiếu tính minh bạch và giải trình.

Trong bối cảnh Trung Quốc, còn có những lý do khác để đưa CSR vào trong chiến lược và mô hình hoạt động của công ty.

Nhà nước nhấn mạnh rất nhiều đến vai trò xã hội của các công ty, quốc gia lẫn xuyên quốc gia, vốn hiện đang được mong chờ chứng tỏ trách nhiệm về môi trường, góp phần hòa hợp xã hội – tránh rủi ro và góp phần vào sự nghiệp xã hội vào những lúc xảy ra thiên tai hay ở cấp địa phương – và hành động trong khuôn khổ phát triển bền vững. Thành tích của công ty trong tất cả những mặt trận này giúp củng cố uy tín của công ty với các nhà chức trách.

Tại khu bờ biển phía đông Trung Quốc, những vấn đề liên quan đến CSR được nhận dạng sớm hơn và rõ ràng hơn. CSR và đạo đức doanh nghiệp đã trở thành đề tài quan tâm nơi các nhà doanh nghiệp Trung Quốc và trong xã hội nói chung.

Nhìn chung, nhận thức và thực hiện CSR là điều then chốt trong việc cải thiện môi trường, an toàn và tục lệ xã hội trong xã hội Trung Quốc nói chung. Ngoài ra, đối với các tập đoàn trong nước và quốc tế, chiến lược tập trung vào các giá trị và thực hành CSR chứng kiến khả năng sáng tạo của công ty tăng cao.

Thay đổi rõ ràng, mở rộng tầm nhìn và liên hệ những quan điểm hoàn toàn mới và đối tác mở ra cho các ủy viên ban quản trị công ty những khả năng đến nay vẫn không bị nghi ngờ.

Việc này ở Trung Quốc còn đúng hơn: Cơ hội của đất nước, đặc điểm phức tạp của những thách thức mà các công ty gặp phải và cơ cấu xã hội và văn hóa phong phú cung cấp cho các nhà doanh nghiệp nhiều quan điểm và nguồn lực mới qua đó họ có thể cân nhắc lại sứ mạng và phương pháp của họ.

Thực hiện CSR ở Trung Quốc đồng nghĩa với cùng lúc nỗ lực đẩy mạnh tính bền vững và sáng tạo, trong khi giữ chặt các đặc tính và tập tục của mình trên đất Trung Quốc – có thể còn lâu mới làm được nhưng mầm mống thay đổi nằm ở đó.

Benoit Vermander là phó giáo sư và là giám đốc Trung tâm Đối thoại Xu-Ricci tại Khoa Triết của Đại học Fudan (Thượng Hải). Trên đây là đoạn trích được biên tập tóm tắt từ cuốn sách mới của ông “Trách nhiệm xã hội của tập đoàn tại Trung Quốc: Tầm nhìn, đánh giá và kế hoạch chi tiết dự kiến để World Scientific (Singapore) phát hành vào cuối tháng 11. Truy cập trang http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/8877

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
  1. N/A
    Vatican II cứu trợ phụ nữ blogger châu Á người nghèo Phật giáo linh mục tấn công tị nạn Bắc Triều Tiên Bênêđictô XVI Việt Nam trẻ em lạm dụng phản đối Kitô hữu truyền thông Tòa Thánh cầu nguyện Philippines bầu cử Hòa Bình Kitô giáo Vatican xung đột đe dọa Hàn Quốc tham nhũng tự do tôn giáo đối thoại dân chủ tôn giáo Giáo hội Công giáo khủng bố bạo lực đàn áp Đức Phanxicô nhân quyền cải cách Đức Thánh cha Phanxicô biểu tình Hồi giáo Trung Quốc
UCAN India Books Online