UCAN Vietnam UCAN India UCAN China ucanews.com
UCAN Vietnam

Người lao động Campuchia đấu tranh cho mức lương phù hợp

Bất an gia tăng khi chính phủ không đáp ứng kỳ vọng của người lao động

Ngày 27 tháng 12 năm 2013

Người lao động Campuchia đấu tranh cho mức lương phù hợp

Công nhân may mặc tập trung tại công viên Tự Do phản đối quyết định tăng lương tối thiểu mới của chính phủ.

Trước lúc các công đoàn viên và chính phủ tranh luận triệt để về đề xuất tăng mức lương tối thiểu mới đầy thất vọng trong tuần này, công nhân tại nhà máy Great Union (Campuchia) Garment Co. đã nghe được đề xuất này.

Campuchia nằm trong số những nước có mức lương trung bình thấp nhất ở Đông Nam Á, và những tháng vận động của công đoàn đã gây áp lực cho chính phủ.

Những việc đó chưa đem lại kết quả gì. Người lao động biết được họ sẽ được tăng thêm 15 Mỹ kim một tháng, và mức thu nhập hàng tháng của họ sẽ là 95 Mỹ kim, chứ không phải là 160 Mỹ kim như yêu cầu của các nhóm nhân quyền và chuyên gia lao động.

Trên thực tế phải mất cả 5 năm mới được mức lương đó, theo kế hoạch được mong đợi lâu nay do Bộ Lao động công bố hôm 24-12.

Người ta có thể nhìn thấy nỗi đau khổ trên gương mặt của những công nhân lê bước ra khỏi cổng nhà máy đi ăn trưa.

“So với lạm phát, tăng thêm 15 Mỹ kim thật sự không thể bù trượt giá. Mọi thứ đều tăng giá”, Chhorn Chengly, 39 tuổi, nói trong khi một người bạn buồn rầu gật đầu tán thành.

“Tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền rau, hiện nay mọi thứ đều đắt. Tôi sẽ không chết đói, nhưng chắc chắn tôi không thể dư đồng nào”.

Chính tình trạng này, cũng được hàng trăm ngàn công nhân may mặc trải nghiệm, đã dẫn đến đình công và biểu tình liên tục. Và thông báo tăng lương lần này có thể làm tăng thêm bất an nơi những người ngày càng thất vọng.

Làm công nhân may mặc chỉ đủ sống qua ngày. Chengly làm trong ngành này hơn 10 năm nay. Nghề này ổn định hơn làm nông nhiều, nhưng chỉ vừa đủ.

Để kiếm đủ sống ngoài đồng lương tối thiểu hiện nay là 80 Mỹ kim một tháng, Chengly làm ít nhất 6 ngày một tuần, từ 10-12 giờ một ngày. Một số đồng nghiệp đặc biệt là đàn ông trẻ độc thân làm 7 ngày một tuần.

Một tuần làm từ 60-72 giờ, chị kiếm được khoảng 120 Mỹ kim một tháng.

Phần lớn số tiền đó được dùng mua thức ăn, trong năm vừa qua giá các mặt hàng lương thực tăng đều, nhưng lại tăng vọt lên khoảng 30% trong tháng này kể từ khi chính phủ ban hành chính sách hải quan mới. Số còn lại dùng trả tiền nhà và gửi về cho gia đình sống ở một tỉnh khác đang nuôi đứa con gái 12 tuổi của chị.

Đứa con gái 6 tuổi của Chengly sống ở Phnom Penh, được chồng chị chăm sóc vào ban ngày do anh đi làm vào ban đêm. Cảnh sống này không hề lý tưởng tí nào, nhưng vợ chồng chị không thể chăm sóc cho cả hai đứa con.

Chính sách tiền lương được Ban Cố vấn lao động thông qua, ban này gồm các đại diện chính quyền, công đoàn và nhà máy, hoàn toàn trái ngược với hy vọng có được tiền lương đủ sống của công nhân. Quyết định tăng lương đầu tiên có hiệu lực vào tháng 4-2014, và mỗi năm tăng 15 Mỹ kim cho đến năm 2018. Động thái này được đưa ra “sau khi đã được bàn bạc và thảo luận kỹ”, theo thông cáo của ban cố vấn.

Do tiền lương tối thiểu lại bị từ chối, ngày càng nhiều công nhân tham gia đình công kể từ thứ Ba. Đảng đối lập nhanh chóng dẫn đầu những người đình công diễu hành trên khắp thủ đô và các vùng lân cận.

Khun Tharo, phụ trách chương trình tại Trung tâm Đoàn kết/ACILS, nói nếu chính quyền không nhanh chóng thương lượng tìm cách giải quyết, các cuộc biểu tình phản đối sẽ nhanh chóng “vượt ra ngoài tầm kiểm soát”.

“Tình hình này sẽ lan rộng. Tôi nghĩ nó sẽ dẫn đến tình trạng bất ổn lao động trong nước này”.

Theo Tharo, gần 80 nhà máy đang đình công. Con số này đại diện phần lớn trong số khoảng 400.000 công nhân làm việc trong khoảng 400 nhà máy trên cả nước.

Nếu đình công lan rộng có thể làm tê liệt nghành may mặc của vương quốc này. Là nền tảng của kinh tế Campuchia, hàng xuất khẩu may mặc kiếm được 4,44 tỷ Mỹ kim vào năm ngoái và dự kiến vượt qua mốc 5 tỷ Mỹ kim trong năm nay. Là một nhà sản xuất chính cho các thương hiệu như H&M và Gap, các cuộc đình công trong nước này có thể ảnh hưởng đến dây chuyền cung cấp trên toàn thế giới.

Công nhân biết được tầm ảnh hưởng của họ trong tình hình này nên đã xuống đường diễu hành với quy mô lớn để gây sức ép. Tại công viên Tự Do, trung tâm của cuộc phản đối liên quan đến bầu cử do đảng đối lập tổ chức, hàng ngàn công nhân bắt đầu tập trung trút nỗi thất vọng của mình.

Các cuộc đình công “chưa dẫn đến bạo động nghiêm trọng. Nhưng nếu chính quyền cố ý trì hoãn tiến trình thương lượng này, thì chắc chắn sẽ dẫn đến bạo động”, Tharo phát biểu.

Sợ xảy ra bạo động, hôm sáng thứ Năm Hiệp hội các nhà sản xuất may mặc Campuchia (GMAC) khuyên khoảng 400 nhà máy thành viên trong hiệp hội xem xét đóng cửa.

Trong một bức thư UCAN nhận được, hiệp hội này thúc giục các nhà máy ngừng hoạt động “cả tuần này”.

“Nếu công nhân làm việc trong nhà máy, thì sợ một số thành phần xấu trong số người biểu tình sẽ đến phá cổng và tài sản nhà máy để ép công nhân ra tham gia biểu tình đòi mức lương 160 Mỹ kim một tháng. Nếu không có công nhân trong nhà máy sẽ an toàn hơn”, bức thư viết.

Mặc dù GMAC lo lắng như thế, nhưng những công nhân đồng loạt tham gia biểu tình không bị ai ép buộc cả, mà họ chỉ vì kinh tế mới phải xuống đường.

“Mặc dù không đủ tiền để sống, nhưng tôi không có việc gì khác để làm”, Tam Yam, 20 tuổi, làm việc một ngày từ 10 giờ trở lên, bảy ngày một tuần để kiếm 130 Mỹ kim một tháng, nói. “Nếu có đình công, tôi sẽ tham gia”.

Liên lạc

Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây

© UCAN Vietnam 2017. | Giới thiệu | Chính sách riêng | Điều khoản sử dụng