Nới lỏng quy định, người Trung Quốc suy nghĩ lại vấn đề nhiều con

Thực trạng kinh tế hình thành tư duy mới về quy mô gia đình
Tags: ,

January 22, 2014 

Phóng viên ucanews.com từ Zhaoqing, Trung Quốc 

Nới lỏng quy định, người Trung Quốc suy nghĩ lại vấn đề nhiều con thumbnail

Các cặp vợ chồng Trung Quốc năm nay được phép có hai con nếu cha mẹ họ là người chỉ có một con (ảnh: AFP Photo/Wang Zhao)

Chen Xiuxia, một người mẹ có ba con, tuyệt vọng khi muốn có một đứa con trai vài năm sau khi Trung Quốc thực hiện chính sách một con vào năm 1980.

Là cư dân Zhaoqing, miền nam Trung Quốc, sau đó cô Chen chuyển đến sống tại ngoại ô thành phố đông dân nhất nước, Guangdong. Giống như hầu hết phụ nữ nông thôn, cô bị áp lực cần có một con trai để nối dõi. Nhưng điều đó đã không xảy ra: Con đầu lòng của cô là bé gái.

“Phụ nữ trong làng cảm thấy thấp kém nếu không sinh được con trai”, cô nói.

Những năm thập niên 1980, đảng Cộng sản thực hiện ba lần sửa đổi chính sách một con, trong đó có một sửa đổi cho phép các bà mẹ nông thôn có thêm đứa con thứ hai nếu đứa con đầu là con gái, nhưng phải cách nhau bốn năm.

Chen đã không tuân giữ quy định khi cô mang thai một năm sau khi sinh con đầu lòng. Cô phải nộp phạt số tiền tương đương 20 phần trăm thu nhập bình quân hàng năm của huyện, hoặc tệ hơn, buộc phải phá thai – cách hành xử phổ biến ở Trung Quốc vào thời điểm đó.

Chen quyết định bỏ trốn khỏi làng của chồng và ẩn tại nhà mẹ ruột, cũng gần Zhaoqing, đặt tên con gái là Fan Haiyi, giống như nhiều gia đình khác, Chen giấu chính quyền về đứa con thứ hai để tránh sự trừng phạt và sự đàm tiếu của hàng xóm.

“Thực ra, tôi không quan tâm chuyện con tôi là con gái. Tôi chỉ không thể chịu đựng nổi chuyện ngồi lê đôi mách của người ta”, Chen nói.

Các bà mẹ nông thôn Trung Quốc cùng hoàn cảnh ngày nay có thể tự do có thêm đứa con thứ hai nếu đứa con đầu là con gái, không ràng buộc khoảng cách thời gian giữa hai con. Đầu năm nay, chính phủ triển khai phiên bản chính sách một con mới nhất cho phép các cặp vợ chồng có hai con nếu cha mẹ của bên vợ hay chồng chỉ có một con.

Tại thành phố dày đặc dân cư như Guangdong, biện pháp này dường như được chứng minh rộng rãi: một cuộc khảo sát năm 2011 cho thấy 80 phần trăm trẻ em gia đình một con mong muốn có nhiều hơn một con.

Trong khi đó, chính quyền tuyên bố thành công trong việc ngăn ngừa bùng nổ dân số sau khi Trung Quốc đạt gần một tỷ người vào năm 1980 – con số chính thức bây giờ là 1,35 tỷ người tại Trung Quốc, và hầu như chắc chắn sẽ nhiều hơn khi các trẻ em bị giấu như Fan được tính vào tổng số. Nhưng lẽ ra sẽ còn nhiều hơn nữa nếu không hạn chế.

“Việc thực hiện chính sách một con trong vòng 30 năm qua đã giảm thành công dân số gần 400 triệu,” Mao Qunan, phát ngôn viên Ủy ban Quốc gia Dân số và Kế hoạch hóa gia đình cho biết hồi tháng Mười một khi chính phủ công bố thay đổi chính sách.

Liên Hiệp Quốc ước tính dân số Trung Quốc sẽ đạt đỉnh 1,4 tỷ người vào khoảng năm 2030 trước khi giảm xuống 940 triệu vào năm 2100, ít hơn dân số Trung Quốc vào năm 1980 khi chính sách một con có hiệu lực. Nhưng việc đánh giá quả bom dân số nổ chậm của Trung Quốc dường như khó khăn hơn.

Dân số trong độ tuổi già nhiều. Theo điều tra dân số 2010, số người dưới 15 tuổi đã giảm 6.3 phần trăm so với điều tra dân số trước đó vào năm 2001, và hơn một phần tư dân số sẽ rơi vào khoảng 65 tuổi trở lên vào năm 2020.

Hơn 30 năm thực hiện các hạn chế về quy mô gia đình – cùng với cải cách sâu rộng đã nâng Trung Quốc lên thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới – cũng đã thay đổi tư duy của người Trung Quốc.

Sau khi dấu đứa con thứ hai, cuối cùng Chen cũng đã có một đứa con thứ ba, một cậu bé.

“Thế giới tôi lại trở nên tươi sáng,” cô nói. “Tôi có thể ngẩng đầu với hàng xóm.”

Trong khi quá khứ người ta luôn quan trọng đến người con trai nối dõi – một triệu chứng xã hội gia trưởng nghiêm trọng của Trung Quốc – những thay đổi gần đây về truyền thống hàng thế kỷ này cùng lúc với sự cải cách theo kiểu tư bản đã khuyến khích người dân quan tâm hơn về chất lượng cuộc sống.

Luo Cuiyin, một công nhân nhà máy ở Zhaoqing, sắp có đứa con thứ hai.

“Tôi muốn con trai tôi làm chủ một công ty”, cô nói.

Mặc dù nhiều người Trung Quốc nói rằng họ rất vui khi được tự do hơn trong việc đưa ra quyết định có bao nhiêu con, những bà mẹ như Chen thì muốn có thêm thời gian để tận hưởng cuộc sống.

Và có lẽ cần nhiều không gian hơn: Guangdong đã trở thành tỉnh đông dân nhất Trung Quốc những năm gần đây. Người di cư tràn về thành phố như Dongquan, nơi nhiều công ty bao gồm nhà máy sản xuất gia công điện thoại di động Apple và các nhà máy may mặc các thương hiệu thời trang nổi tiếng thế giới do người Trung Quốc sản xuất từ mọi miền đất nước.

Dongguan, Guangzhau và Shenzhen – tất cả đi xe chưa tới hai giờ đồng hồ – có một dân số đô thị cộng lại hơn 30 triệu người, nhiều hơn tổng số dân ở Malaysia hay Ả Rập Saudi.

Shenzhen, cửa ngõ Hồng Kông, đã phát triển chỉ từ vài ngàn người vào năm 1979 khi được quy hoạch là vùng kinh tế đặc biệt đến nay hơn 10 triệu người. Zhaoqing, phía tây của Guangzhou, được xem là thành phố nhỏ khi so với chỉ hơn nửa triệu cư dân. Trên trái đất, ít thấy nơi có tình trạng quá đông người như ở Guangdong.

Là một trong những tỉnh giàu nhất Trung Quốc, chi phí nuôi một đứa trẻ ở đây tăng lên rất nhiều khoảng 50.000 nhân dân tệ (8.220USD) mỗi năm “, theo mức giá hiện tại,” Qu Jiangbo, giám đốc Học viện Khoa học Xã hội cho Kinh tế lượng Guangzhau, nói với trang tin Soufun.com hồi năm ngoái.

Trong khi các gia đình Trung Quốc trong quá khứ xem việc thêm một đứa con là thêm một người lao động, rất lâu trước khi thực hiện chính sách một con, thì nay nhiều người xem đó là thêm một gánh nặng tài chính.

“Tôi sẽ xem xét tình hình kinh tế của tôi trước khi có đứa con thứ hai,” Fan, con gái thứ hai của Chen nói.

Khi Chen có đứa con đầu lòng vào những năm 1980, cô chỉ hy vọng con lớn lên khỏe mạnh và hạnh phúc. Bây giờ Fan, cho biết cô dự định kết hôn trong vòng hai năm, có nhiều kỳ vọng vào con cái hơn khi chúng dược sinh ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày nay.

“Tôi hy vọng con tôi có thể có được một nền giáo dục tốt hơn, có tài và thành đạt,” cô nói.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online