UCAN Vietnam UCAN India UCAN China ucanews.com
UCAN Vietnam

Tân Cương được miêu tả trái ngược

Các dân tộc thiểu số được miêu tả là ‘hạnh phúc’ trong vùng ‘sào huyệt khủng bố’

Ngày 16 tháng 3 năm 2014

Tân Cương được miêu tả trái ngược

Tang quyến ở Côn Minh đốt tiền âm phủ và nhang tại hiện trường khủng bố ở nhà ga làm 29 người thiệt mạng và 143 người bị thương (Ảnh: AFP)

Người Trung Quốc miêu tả vùng cực tây Tân Cương từ một vùng đất hạnh phúc của người thiểu số thích múa hát trở thành một nơi khủng bố nguy hiểm, những quan điểm phân cực và giản dị được dùng để biện hộ cho sự đô hộ và an ninh quá khắt khe, theo các chuyên gia.

Vùng rộng lớn này đã thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế qua những vụ bùng nổ bạo lực ở đây, bị các quan chức chỉ trích là “hành động khủng bố” của “các lực lượng ly khai Tân Cương”, từ dùng để gọi những người Duy Ngô Nhĩ cực đoan, sắc tộc lớn nhất trong vùng này, đa số theo Hồi giáo.

Bắc Kinh đổ lỗi cho những người ly khai đó gây ra vụ tấn công bằng dao rựa khủng khiếp tại một nhà ga hồi đầu tháng này, khiến 29 người đi đường bị thiệt mạng và 143 người bị thương.

Nhưng đồng thời các phương tiện truyền thông và cơ quan tuyên truyền nhà nước vẽ lên một bức tranh bình dị hơn về Tân Cương, nhấn mạnh bức tranh sắc tộc có phong tục và quốc phục màu sắc sặc sỡ trên nền cảnh thiên nhiên đẹp hút hồn.

“Người thiểu số ở đây giỏi ca múa”, theo Xinjiang Cartoons, cuốn sách tiếng Anh được minh họa bằng hình vẽ giới thiệu lịch sử, văn hóa, xã hội và môi trường của vùng này.

“Họ biến vùng này của thế giới thành một thế giới hạnh phúc và hòa hợp”.

Nhà xuất bản là China Intercontinental Press, trực thuộc bộ thông tin của chính phủ Trung Quốc.

“Tân Cương là cái nôi ca hát và nhảy múa”, theo cuốn sách do chính quyền khu vực phát hành.

Cả hai cuốn sách được phát cho các nhà báo đưa tin về Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc, cơ quan lập pháp nằm dưới quyền kiểm soát của đảng Cộng sản Trung Quốc, bế mạc hôm thứ Năm.

Có lịch sử lâu dài về những ảnh hưởng và thời gian cai trị của Trung Quốc tại Tân Cương, nơi có quan hệ tôn giáo, ngôn ngữ và văn hóa với Trung Á.

Nhưng giống như ở Tây Tạng, xảy ra oán giận là do trong những thập niên gần đây có hàng triệu người dân tộc Hán di cư đến. Người Hán chiếm 92% dân số Trung Quốc.

Các chuyên gia cho biết Bắc Kinh miêu tả Tân Cương lãng mạn là yếu tố quan trọng trong cách miêu tả tính hồn nhiên được dùng để đánh bóng khu vực dễ bị tổn thương và vô tội này.

“Đây là phong cách tiêu biểu của người Hàn đối với người Duy Ngô Nhĩ và các dân tộc thiểu số khác”, Haiyun Ma, chuyên gia về Tân Cương tại đại học Frostburg State ở Mỹ, nói.

Cụ thể về các dân tộc và quốc gia, nhắm vào thống trị, được phân tích trong cuốn sách quan trọng năm 1978 Phong cách Đông phương của Edward Said, tác giả tập trung vào quan điểm và quan hệ của châu Âu và Mỹ đối với Trung Đông.

Trong cuốn sách này, Said viết: “Phong cách phương Đông có thể được thảo luận … như là tổ chức đoàn thể để đối phó với phương Đông, đối phó bằng cách nhận định, quan niệm, miêu tả, giảng dạy, dàn xếp và thống trị nó: tóm lại, phong cách phương Đông là một phong cách phương Tây dùng để thống trị, tái cơ cấu, và có thẩm quyền đối với phương Đông”.

Ma nói xu hướng ngoại lai được áp đặt như thế khiến người Hán nghĩ người bản địa Tân Cương sẽ bất lực nếu không có sự kèm cặp của họ.

“Họ lạc hậu về xã hội, văn hóa, chính trị, đó là lý do anh cần tất cả những người được gọi là laodage (đại ca) người Hán giúp họ”, ông nói.

Ngược lại, nghiên cứu sâu về Tân Cương của Trung Quốc đã trở thành một ngành tập trung vào các dự án nghiên cứu chống khủng bố phụ thuộc vào tài trợ của nhà nước, Ma cho biết.

“Có vận động ý thức hệ chống Tân Cương”, ông nói.

Ba thế lực xấu.

Hình ảnh bình dị này hoàn toàn trước ngược với cảnh bạo lực thật sự thường xuyên xảy ra ở Tân Cương.

Bạo loạn sắc tộc trong thủ phủ Urumqi năm 2009 khiến khoảng 200 người thiệt mạng và dẫn đến cuộc đàn áp an ninh.

Có rất nhiều cuộc xung đột gây chết người được báo xảy ra tại Tân Cương từ tháng 4 năm ngoái, và vụ tấn công nhà ga hồi đầu tháng này ở Côn Minh, cách đó 1.600 km thuộc tỉnh miền tây nam Vân Nam, khơi lên lo sợ bạo lực lan tràn ra ngoài khu vực này.

Chính quyền còn đổ lỗi cho những người ly khai ở Tân Cương có liên hệ với các nhóm cực đoan nước ngoài gây ra vụ tai nạn xe gây chết người vào tháng 10 năm ngoái tại quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, nơi tượng trưng cho trung tâm quyền lực của nhà nước Trung Quốc.

Tân Cương giáp biên giới với tám quốc gia, trong đó có 5 nước có đa số người Hồi giáo là Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Pakistan và Tajikistan.

Nhưng các chuyên gia bên ngoài hầu như nhận thấy vấn đề này là một trong những nỗi thất vọng của người Duy Ngô Nhĩ về những nỗ lực can thiệp căn tính tôn giáo và ngôn luận của nhà nước, những lời cáo buộc bị Trung Quốc phủ nhận, và nhấn mạnh nước này “bảo vệ quyền lợi của tất cả các dân tộc, trong đó có quyền tự do tín ngưỡng”.

Tuy nhiên, chính quyền thận trọng tránh đổ lỗi cho toàn bộ người Duy Ngô Nhĩ về các vụ bạo lực, nhưng nói rằng những người có liên quan đã bị những thành phần xấu bên ngoài có ý định phá hoại Trung Quốc lợi dụng.

Họ nói khủng bố là một trong “ba thế lực xấu”, cùng với chủ nghĩa ly khai dân tộc và chủ nghĩa cực đoan tôn giáo, mà người Duy Ngô Nhĩ cần được bảo vệ tránh khỏi.

“Phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát ở Trung Quốc miêu tả người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương dễ bị tổn thương, và vì thế dễ trở thành nạn nhân của những thế lực thù địch Hồi giáo ở nước ngoài”, Nicholas Dynon, người nghiên cứu phương tiện truyền thông và cơ quan tuyên truyền của Trung Quốc tại đại học Macquarie ở Sydney, nói.

Một mặt, Bắc Kinh đưa ra “các hình ảnh nghiên cứu phương Đông mang tính tích cực về các nhóm dân tộc thiểu số hài lòng”, một mặt họ đưa ra “những hình ảnh tiêu cực về các thành phần ly khai bị ảnh hưởng xấu từ các nhóm cực đoan nước ngoài”, ông nói.

Ông nói thêm bài miêu tả này được xây dựng “dựa trên lợi ích đoàn kết dân tộc”. AFP

Liên lạc

Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây

© UCAN Vietnam 2017. | Giới thiệu | Chính sách riêng | Điều khoản sử dụng