UCAN Vietnam UCAN India UCAN China ucanews.com
UCAN Vietnam

Người dân Myanmar tập trung ủng hộ ‘văn kiện của người dân’

Mặc dù được công chúng ủng hộ mạnh mẽ, nỗ lực sửa đổi hiến pháp vẫn gặp chướng ngại vật

Ngày 6 tháng 6 năm 2014

Người dân Myanmar tập trung ủng hộ ‘văn kiện của người dân’

Những người ủng hộ nỗ lực sửa đổi hiến pháp tập trung bên ngoài Yangon

Theo nhịp điệu đều đều, đám đông giơ tay hô vang khẩu hiệu ủng hộ chính nghĩa mới nhất của phong trào ủng hộ dân chủ ở Myanmar.

Hàng ngàn người đeo băng đỏ diễu hành qua khu công nghiệp Thaketa ở miền đông Yangon, và tập trung lại ủng hộ việc sửa đổi hiến pháp năm 2008 của quốc gia gần đây. Hiến pháp được cho là có hơn 92% dân chúng ủng hộ trong những ngày sau trận tàn phá của bão Nargis hồi tháng 5-2008, nhưng cuộc tập trung này cũng như các cuộc tập trung tương tự diễn ra trên cả nước dự kiến tiếp thu ý kiến đề xuất hiến pháp là văn kiện của người dân.

Cụ U Ohn Myint, 70 tuổi, mặc váy longyi và chiếc áo xác xơ đứng xem, gật đầu tán thành.

“Tôi thích thế. Hiến pháp hiện nay không tốt; cải thiện hiến pháp là ý kiến hay. Nhưng tôi sẽ không tham gia. Tôi già quá rồi”, cụ nói.

Trong gần cả đời của cụ U Ohn Myint, Myanmar nằm dưới sự thống trị của một nhóm tướng lĩnh, và họ chỉ chuyển giao quyền lực cho một chính quyền dân sự trên danh nghĩa bao gồm chủ yếu là các quân nhân về hưu vào năm 2011. Văn kiện năm 2008 giữ nguyên vai trò của quân đội trong hệ thống chính trị trong tương lai khi dành cho quân đội 25% số ghế trong quốc hội, và yêu cầu phải có hơn ¾ nghị sĩ ủng hộ nếu muốn thay đổi hiến pháp.

Phe đối lập quyết định nhắm vào quyền phủ quyết được đảm bảo trong điều 436 của hiến pháp trước. Đứng đầu là đảng Liên minh Dân tộc vì dân chủ (NLD) của bà Aung San Suu Kyi, liên minh với nhóm sinh viên Thế hệ 88. Hiện nay theo hiến pháp, bà Aung San Suu Kyi không được phép tranh cử tổng thống trong cuộc tổng tuyển cử vào năm 2015, do đó bà bắt đầu đóng vai trò chính trong việc kêu gọi sửa đổi hiến pháp.

Những người diễu hành tập trung tại sân vận động lắng nghe diễn văn và âm nhạc.

“Chúng ta đang làm việc này trên cả nước. Quan trọng là mọi người biết về những gì chúng ta đang làm”, U Nyan Win, phát ngôn viên của NLD, nói. Ngoài các cuộc tập trung, còn có chiến dịch thu thập chữ ký và gửi thỉnh nguyện thư cho quốc hội.

“Bất kỳ có thay đổi gì trong hiến pháp đều phải do người dân, vì thế chúng ta đang thu thập chữ ký chứng tỏ họ ủng hộ chúng ta”, ông nói và ước tính tổng số người ủng hộ chiến dịch lên đến 30 triệu, nhiều hơn phân nửa số người trưởng thành trong nước.

Có thể trong các cuộc bầu cử vào năm tới đảng NLD sẽ chiếm đa số, nên dường như phong trào đang ở giai đoạn cuối. Nhưng đối với đám đông ở miền đông Yangon, nhiều người đã trên 40 tuổi, những sự kiện hiện nay được đặt trong bối cảnh của cuộc đấu tranh lâu dài từ trước khi đất nước này giành được độc lập khỏi Anh quốc vào năm 1948.

Qua loa phát thanh, họ được yêu cầu cúi đầu thinh lặng dành một phút mặc niệm tưởng nhớ Tướng Aung San, người sáng lập đất nước, và những người bạn chiến đấu của ông trong phong trào giành độc lập, các sinh viên bị chết trong khi phản đối chế độ một đảng năm 1988, và các tu sĩ bị giết hại khi phong trào Cách mạng Vàng nghệ bị đàn áp vào năm 2007.

Khin Maung Naing, 50 tuổi, ủng hộ phe đối lập từ thập niên 1980, khi còn là sinh viên. “Đã lâu rồi. Nhưng tôi biết mình đang phản đối sự bất công”, ông thừa nhận.

Trong khi chiến dịch đang nhắm vào quyền phủ quyết của quân đội trước, sự thay đổi này có thể dẫn đến nhiều thay đổi khác trong hiến pháp, vốn có nhiều điều khoản dành đặc quyền cho quân đội. Hiến pháp còn khẳng định tổng thống không được phép có những mối liên hệ dòng tộc ở nước ngoài, chẳng hạn bà Suu Kyi có hai con trai mang quốc tịch Anh, và bị các dân tộc thiểu số Myanmar phản đối rất nhiều, họ muốn có một hiến pháp bảo vệ chế độ liên bang.

Nhà nghiên cứu môi trường Khin Maung Naing nói mặc dù hiện nay đất nước có quốc hội chú tâm cân nhắc luật pháp, các ghế ưu tiên cho quân đội làm ông mất lòng tin nơi cơ quan lập pháp.

“30% luôn vắng mặt trong quốc hội. Họ lớn tuổi, một số đang đi du lịch ở nước ngoài, họ đau bệnh hay đã chết … tôi không tin những gì họ nói”, ông nói.

Nhưng hiện nay, việc sửa đổi hiến pháp là một hy vọng hão huyền.

“Họ sẽ thay đổi khi chính quyền được quân đội ủng hộ tin chắc là có lợi cho họ”, Khin Maung Naing nói trước khi thêm vào một điểm lạc quan. “Dù họ có muốn sửa đổi hay không, nhưng khi họ nghe tiếng nói của người dân, họ sẽ cảm thấy ngượng, và rồi họ có thể sẽ thay đổi”.

Đó là những lợi thế lâu dài của nỗ lực này. Việc sửa đổi điều 436 đã nhận được sự ủng hộ trong đảng cầm quyền được quân đội ủng hộ, đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP), và có thể nằm trong các luật sửa đổi hiện đang được xem xét.

Nhưng nhà phân tích chính trị Yola Verbruggen ở Yangon nói tình hình cho thấy các tướng lĩnh và cựu tướng lĩnh vẫn đang kiểm soát chặt chẽ những việc sẽ xảy ra.

“Họ sẽ thay đổi hay không thay đổi chừng nào họ thấy thích hợp”, bà nói. “Nếu họ sửa đổi như được mong muốn, tôi tin chắc rằng đó là do họ quyết định làm như thế, chứ không phải là vì họ bị buộc phải làm”.

Điều kiện 2/3 để sửa đổi sẽ là kết quả thay đổi thích hợp, vì thế để cải cách với quy mô lớn trước bầu cử vẫn cần sự ủng hộ của đa số trong USDP hay quân đội.

“Người ta bảo tôi trong năm qua tập trung vào các cuộc bầu cử vào năm 2020 vì họ cho rằng sẽ không có thay đổi gì lớn trong năm 2015. Có thể họ đúng”, Verbruggen nói.

Bà Suu Kyi đã 68 tuổi, nhưng nơi quần chúng, đại nghiệp của bà được nhiều người trẻ ủng hộ.

Aung Nyein Chan, 27 tuổi, nói sẵn sàng tiếp tục tham gia đấu tranh trong những năm tới.

“Tôi rất có cảm tình từ khi còn đi học. Chính sách của NLD bảo vệ và phục vụ người dân”, anh phát biểu.

“Họ sẽ không thay đổi vào lúc này”, người thanh niên bán giày đeo băng buộc đầu màu đỏ đặc trưng của phe đối lập tự hào nói. “Nhưng tôi muốn họ thay đổi ít ra là trong thời con tôi”.

Liên lạc

Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây

© UCAN Vietnam 2017. | Giới thiệu | Chính sách riêng | Điều khoản sử dụng