Lào vẫn tiến hành xây đập trên sông Mêkông mặc dù có nhiều quan ngại

Chính phủ các nước láng giềng và các nhà bảo vệ môi trường lo sợ tác động của dự án
Tags: , , , ,

June 20, 2014 

Will Baxter từ Bangkok 

Lào vẫn tiến hành xây đập trên sông Mêkông mặc dù có nhiều quan ngại thumbnail

Cây cầu đang xây dựng nối đất liền với đảo Don Sadam giúp tạo điều kiện thuận lợi cho công trình trên Kênh Hou Sahong (Ảnh: International Rivers)

Lào đang tiến hành xây dựng tại công trường đập Don Sahong gây tranh cãi mặc dù bị chính phủ các nước láng giềng phản đối và ngày càng có nhiều người kêu gọi tạm hoãn xây dựng và nên tham khảo ý kiến trong khu vực, một nhóm bảo vệ môi trường tiết lộ hôm 18-6.

Tổ chức Sông ngòi quốc tế (IR) thị sát công trường hồi đầu tháng này xác nhận những mối quan ngại dự án Don Sahong đang đi theo “đúng con đường nguy hiểm” của đập Xayaburi ở Lào, công trình tiến hành xây dựng cơ sở hạ tầng trước khi các nước láng giềng có cơ hội bàn bạc trước, trước khi thông qua những đánh giá tác động lần cuối, và trước khi hiểu được những tác động tiêu cực của dự án trong khu vực Mêkông, theo thông cáo báo chí của IR.

“Tiếp tục tiến hành xây dựng đập Don Sahong là việc làm trái ý các cộng đồng và chính phủ trong vùng Mêkông khi Lào tiếp tục đơn phương đưa ra những quyết định đe dọa đến toàn khu vực”, Pianpron Deetes, người điều phối Chiến dịch Thái Lan của IR, phát biểu.

“Nguy cơ xảy ra rủi ro sẽ vượt ra ngoài biên giới của Lào. Đập Don Sahong chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sinh kế và an ninh lương thực trên khắp khu vực Mêkông. Thế nhưng Lào vẫn không có ý tôn trọng yêu cầu của các nước láng giềng đòi tạm ngừng xây dựng dự án để tiến hành nghiên cứu tác động xuyên biên giới và hội ý thêm”, bà nói.

Tháng 11 năm ngoái dân làng Don Sahong được thông báo sẽ di dời chỗ ở để lấy đất làm đập, nhưng không được cung cấp thêm thông tin gì khác về động thái này. Hoạt động đánh bắt cá cũng bị cấm trên kênh Hou Xang Pheuak để cho công ty Malaysia Mega First Corporation tạo ra luồng cá, nhưng không bồi thường hay tạo nguồn thu nhập khác cho các gia đình sống nhờ đánh bắt cá trên sông này, theo IR.

Việt Nam, Campuchia và Thái Lan, ba thành viên của Ủy hội Sông Mêkông (MRC), tuyên bố rõ đập Don Sahong phải được hội ý trước, theo Hiệp định Mêkông năm 1995, đã được Lào ký.

Ba nước này đã gửi thư cho chính phủ Lào và còn nhắc lại yêu cầu của họ tại cuộc họp đặc biệt của MRC hồi tháng Giêng. Tại Hội nghị Cấp cao lần thứ hai tại thành phố Hồ Chí Minh hồi tháng 4, Việt Nam và Campuchia tiếp tục lên tiếng phản đối bằng cách kêu gọi Lào tạm dừng tất cả các công trình xây dựng đập trên dòng chính sông Mêkông trong thời gian 10 năm cho đến khi có thể hoàn thành các dự án nghiên cứu thêm.

Te Navuth, tổng thư ký Ủy ban Sông Mêkông quốc gia Campuchia, nói qua email hôm 17-6 rằng “Lào đã bác bỏ yêu cầu của các nước thành viên MRC … và tuyên bố sẽ tiến hành xây dựng vào cuối năm 2014”.

“Đây là sự vi phạm Hiệp định Mêkông năm 1995”, ông nói và thêm rằng Lào nên “tạm dừng dự án này và … bắt đầu quá trình hội ý với các nước thành viên MRC”.

Campuchia cũng lên tiếng bày tỏ quan ngại về “khả năng tác động của dự án Don Sahong này” ở hạ lưu, bao gồm thiệt hại về sinh kế, và thúc giục Lào “mở rộng phạm vi đánh giá” bao gồm Đánh giá Tác động môi trường xuyên biên giới tại Campuchia, Navuth nói.

“Theo luật quốc tế, các nước ở hạ lưu được quyền tham gia hội đàm”, Ame Trandem, giám đốc Chương trình Đông Nam Á của IR. “Đã đến lúc Lào cần tôn trọng quyền lợi của các nước láng giềng bằng cách chấp nhận thời gian trì hoãn 10 năm và cho phép ra quyết định chung dựa trên khoa học và hội đàm về tương lai của sông Mêkông chung”.

“Các nước thành viên MRC chưa thể đưa ra tiếng nói chung về dự án Don Sahong, khi thảo luận tại cuộc họp Ủy ban Chung của MRC hồi tháng Giêng”, Surasak Glahan, người phát ngôn cho Văn phòng MRC, chia sẻ qua email. “Bốn nước có những quan điểm khác nhau về số phận của dự án này và nhất trí vấn đề cần được Hội đồng MRC thảo luận và quyết định”.

Hội đồng dự kiến nhóm họp vào ngày 26-6 và sẽ phát hành thông cáo báo chí về kết quả cuộc họp”, ông nói thêm.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online