Dưới thời Tập Cận Bình, quyền tự do ở Trung Quốc mong manh hơn bao giờ hết

Đàn áp gia tăng, hình phạt nặng hơn
Tags: , , , , ,

July 16, 2014 

Carol Huang cho AFP từ Bắc Kinh, Trung Quốc 

Dưới thời Tập Cận Bình, quyền tự do ở Trung Quốc mong manh hơn bao giờ hết thumbnail

Ảnh: Hung Chung Chih/Shutterstock.com

Các nhà hoạt động, luật sư, báo giới, blogger, giáo sư – các lãnh đạo mới của Trung Quốc công kích xã hội dân sự, được các nhà phân tích gọi là nỗ lực bịt miệng các nhà bất đồng chính kiến và việc làm này đang chứng tỏ rất hữu hiệu.

Đảng Cộng sản cầm quyền đã duy trì quyền kiểm soát chặt chẽ từ lâu, bóp chết ngay từ trong trứng nước bất kỳ sự phản đối kịch liệt nào từ phía công chúng hay những nỗ lực có tổ chức có thể phát triển nhanh chóng thành “sự bất ổn xã hội” thách thức quyền lãnh đạo của họ.

Nhưng các chuyên gia nhận thấy một chiến dịch mới dưới thời Tập Cận Bình, người đảm nhận cương vị đứng đầu đảng Cộng sản vào cuối năm 2012 và chủ tịch nước vào đầu năm 2013, và từ đó củng cố quyền lực và đề ra một nghị trình đầy tham vọng bao gồm tái cơ cấu đất nước.

Tuần trước, bảy nhà hoạt động bị buộc tội tại tỉnh Hà Nam với tội danh không rõ ràng đó là “kiếm chuyện và gây rối” sau khi họ tổ chức lễ kỷ niệm 25 năm vụ đàn áp người biểu tình ủng hộ dân chủ tại Quảng trường Thiên An Môn, theo các nhóm nhân quyền.

“Đó là sự bất khoan dung thường dành cho các nhà bất đồng chính kiến, sự bất khoan dung thường dành cho sự phát triển của xã hội dân sự. Toàn bộ biện pháp này nhằm đẩy mạnh cải cách kinh tế, củng cố tính ổn định”, Joseph Cheng, chuyên gia chính trị Trung Quốc tại đại học Thành phố Hồng Kông, phát biểu.

Một thủ đoạn nhằm “răn đe thông qua các hình phạt nặng”, ông khẳng định.

“Tôi phải thừa nhận là các thông điệp này thường có hiệu quả”.

Khoảng hơn 10 luật sự và nhà hoạt động nhân quyền bị bỏ tù vì các tội từ ít nghiêm trọng hơn như gây mất trật tự công cộng đến các tội nặng như “xúi giục lật đổ chính quyền”, người được nhận giải Nobel Hòa bình năm 2010 Liu Xiaobo bị tuyên án 10 năm tù giam vì tội này.

Còn nhiều người nữa đang bị giam cầm.

Các nhà báo Trung Quốc, vốn đã bị cấm đăng các bài nói về các đề tài nhạy cảm, tháng trước còn bị tổ chức truyền thông nhà nước “cấm tham gia đưa tin các bài mang tính phê phán trừ khi được sự chấp thuận của đơn vị làm việc”.

Các mạng xã hội đã trở thành các nguồn thông tin phổ biến thay cho các hãng tin do nhà nước kiểm soát. Nhưng người sử dụng mạng cảm thấy hậu quả khủng khiếp vào tháng 9 năm ngoái sau khi Tòa án Tối cao cảnh cáo phạt 3 năm tù giam nếu người nào phổ biến thông tin “vu khống” được gửi đi hơn 500 lần hay được xem hơn 500 lượt.

Để tăng thêm đe dọa, vào thời điểm đó các blogger có ảnh hưởng ở Trung Quốc được cho đi diễu hành trên truyền hình và hứa tránh đăng các tin có ảnh hưởng “tiêu cực” đến xã hội.

Được biết vào tháng 5 năm ngoái các viện sĩ nhận được thông báo tránh dạy bảy đề tài cấm kỵ , trong đó có đề tài về các giá trị chung, tự do báo chí, xã hội dân sự và độc lập tư pháp.

Khi lên nắm quyền, ông Tập hứa giải quyết một số vấn đề cấp bách nhất của Trung Quốc – cải cách tăng trưởng kinh tế đem lại cho đảng Cộng sản tính hợp pháp nhưng chậm chạp trong những năm gần đây, và đương đầu với nạn tham nhũng tràn lan trong chính quyền khiến công chúng tức điên người.

“Thông điệp chung là ban lãnh đạo nhận thấy phải tập trung quyền lực để thực hiện các cải cách kinh tế để duy trì ổn định. Và do đó đã xảy ra đàn áp”, Cheng nhận định.

Chính quyền dự định thực hiện cải cách theo cách riêng của họ, và họ chứng tỏ điều đó qua việc bỏ tù gần 10 nhà hoạt động cũng vận động chống tham nhũng bằng cách công khai thúc giục các quan chức công khai tài sản.

Họ thuộc Phong trào Công dân mới, vốn được xem là một nhóm ôn hòa không có ý lật đổ đảng Cộng sản nhưng chủ yếu tổ chức các cuộc biểu tình nhỏ và thảo luận nhóm về các vấn đề như giáo dục và quyền di trú.

Ông Tập “biết cần cải cách để duy trì quyền lực của đảng Cộng sản nhưng đồng thời ông không muốn quá trình cải cách này bị chiếm đoạt hay được xem là kết quả của việc xã hội dân sự ủng hộ tích cực”, nhà nghiên cứu Maya Wang thuộc tổ chức Theo dõi Nhân quyền Trung Quốc phát biểu.

Trong loạt các vụ bắt giam vụ của Pu Zhiqiang, một luật sư ủng hộ nhân quyền nổi tiếng đại diện cho nghệ sĩ bất đồng chính kiến Ai Weiwei, cho thấy đảng Cộng sản sẽ hành động chống lại bất kỳ người nào, bà khẳng định.

Pu bị bắt giam hồi tháng 5 và bị buộc tội gây rối và thu thập thông tin cá nhân bất hợp pháp vào tháng sau đó.

Biện pháp hung hăng của chính quyền đã khiến cho các nhà hoạt động lùi bước và những người sử dụng mạng xã hội thận trọng trong lời nói, Wang nhận định.

“Tôi nghĩ nhìn chung người dân đang ẩn mình trong nhiều lĩnh vực”, bà nói.

Việc tăng cường kiểm soát các nhà báo có tác động số nhân của sự chỉ trích chung chung từ cuộc thảo luận của công chúng, theo các nhà phân tích.

“Đây là điều được Tập Cận Bình xem như là cuộc chiến, đấu tranh trong những vấn đề ý thức hệ lan man của đất nước, giống như những gì người ta nghĩ, cách người ta thảo luận về quá khứ và tương lai, cách người ta thảo luận về vai trò và tính hợp pháp của đảng Cộng sản”, Zhengxu Wang, giáo sư chính trị Trung Quốc tại đại học Nottingham, phát biểu.

Đảng Cộng sản đã làm việc trong nhiều năm để kiểm soát cuộc đàm luận này, xây dựng một mạng truyền thông nhà nước rộng lớn kèm theo hệ thống kiểm duyệt khổng lồ lọc nội dung online, thậm chí có một danh sách thuật ngữ tìm kiếm cập nhật ngay và tài liệu tham khảo.

Nhưng ông Tập đã thúc đẩy đảng Cộng sản hành động mạnh mẽ hơn, Wang khẳng định.

“Họ không thể kiểm soát được những điều người dân nghĩ, nhưng họ cố kiểm soát cách người ta thảo luận”, ông nói.

Tất nhiên một phần trong đó là nhằm gỡ bỏ, xóa bỏ những thông điệp sai lầm rất nguy hiểm đó.

“Và đó là điều mà bạn đang nhìn thấy hôm nay”. AFP

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online