Nhóm nhà hoạt động lỗi lạc ở Myanmar mất người lãnh đạo

Bắt giữ và đàn áp các nhà bất đồng chính kiến gia tăng cho thấy đất nước này đã trở lại như trước
Tags: , , , ,

September 12, 2014 

Phóng viên ucanews.com từ Yangon, Myanmar 

Nhóm nhà hoạt động lỗi lạc ở Myanmar mất người lãnh đạo thumbnail

Nhà hoạt động chính trị Ko Htin Kyaw phản ứng sau khi được trả tự do khỏi nhà tù Insein ở Yangon ngày 31-12-2013. Ông lại bị bỏ tù hồi tuần trước. (Ảnh: AFP/Soe Than Win)

Khi nhà hoạt động chính trị Ko Htin Kyaw bị đưa lên xe cảnh sát chở đến nhà tù thụ án hồi tuần trước, những người ủng hộ ông giơ ba ngón tay lên.

Cử chỉ này giống với cử chỉ tượng trưng cho sự phản đối chính quyền quân sự mới ở nước láng giềng Thái Lan, khi các nhà hoạt động áp dụng ký hiệu như trong các sách và phim The Hunger Games. Nhưng biểu tượng ba ngón tay có ý nghĩa riêng đối với các nhà hoạt động Miến Điện có đất nước nằm dưới sự cai trị của quân đội trong nhiều thập niên.

“Không phải bắt chước đâu, ở Myanmar nó có ý nghĩa khác”, Ko Zarni, nhà hoạt động cho Phong trào Dân chủ MDCF, do Ko Htin Kyaw đứng đầu cho đến khi ông bị bỏ tù, nói.

“Ngón tay thứ nhất tượng trưng cho ‘không có công lý’, không có lý do để xét xử”, ông giải thích.

“Ngón thứ hai tượng trưng cho sự can thiệp: chính quyền can thiệp vào công việc của thẩm phán và tòa án. Ngón thứ ba tượng trưng cho sự nhận hối lộ và tham nhũng của các quan toà và hệ thống pháp lý”.

Trường hợp của Ko Htin Kyaw dường như có đủ các yếu tố này, và các nhà ủng hộ nhân quyền nói nó cho thấy sự khoan dung đối với việc chỉ trích đã đi đến giới hạn nơi các cựu chiến binh hiện đang cai quản Myanmar với tư cách là thường dân.

Từ khi MDCF nổi lên năm 2011, các thành viên của phong trào thúc ép chính quyền dân sự thực thi các quyền tự do mới đưa ra vào năm đó. Nhưng những hành động của nhóm này gặp phải sự phẫn nộ của tòa án.

MDCF đã phục vụ công dân bằng cách nỗ lực làm cho tiếng nói của họ được nghe thấy, giúp nông dân phản đối các vụ chiếm đất, thường ở các vùng sâu vùng xa, và tổ chức các cuộc biểu tình phản đối việc tăng giá điện, bòn rút tiền của người nghèo vốn chiếm đa số trong quốc gia này.

Hồi tháng Tư, nhóm này tổ chức một cuộc biểu tình phản đối cái được họ gọi là tính bất hợp pháp của chính quyền hiện nay. Đảng đối lập của bà Aung San Suu Kyi, Liên đoàn Quốc gia vì dân chủ, giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử mà đảng này được phép tham gia năm 1990, và MDCF phát hành thông cáo tuyên bố “chọn” bà Suu Kyi làm lãnh đạo mới của đất nước này.

Chính quyền đã đàn áp và khẳng định thông cáo hơi kỳ quái này chẳng khác gì là lời đe dọa đối với sự ổn định của đất nước.

Tờ New Light Myanmar của nhà nước cảnh báo bản tin trích dẫn thông cáo này “có thể khiến độc giả hiểu lầm và nói xấu chính quyền, gây bất ổn cho Nhà nước và tổn hại lợi ích của công chúng”. Bốn nhà báo và một nhà chịu trách nhiệm xuất bản của tờ tuần báo Bi Mon Te Nay đã bị bắt và bị buộc tội xúi giục nổi loạn sau khi bài báo được phát hành hồi tháng 7.

Ko Htin Kyaw, bị bắt hôm 5-5, bị buộc tội tại 11 tòa án thành phố khác nhau ở Yangon theo điều 505 (b) của bộ luật hình sự, đưa ra những lời tuyên bố gây bất hòa trong công chúng, và điều 18 của Luật Hội họp hòa bình, vì biểu tình không có sự cho phép. Năm nhà hoạt động khác thuộc MDCF cũng bị cáo buộc những tội trạng tương tự.

Tội trạng bị cáo buộc trong mỗi tòa án được xem là tội riêng, và cho đến nay Ko Htin Kyaw bị kết án 10 năm và 6 tháng tù giam kèm theo lao động khổ sai, theo Ko Zarni. Một phán quyết khác được công bố vào thứ Năm.

Do lãnh đạo bị bỏ tù, MDCF thấy mình yếu đi.

“Hiện nay chúng tôi không có kế hoạch đặc biệt nào cả”, Ko Zarni nói về tương lai không rõ ràng của MDCF. “Hiện nay chúng tôi rất khó khăn vì cả bốn thành viên của chúng tôi đã bị bắt và hai người nữa cũng đang bị ra hầu tòa”.

Cuộc đàn áp MDCF diễn ra khi hành động bắt giam các nhà hoạt động đang gia tăng tại Myanmar, trong khi vào cuối năm ngoái nước này tuyên bố đã trả tự do cho tất cả tù nhân chính trị. Vào cuối tháng 8, có 84 người được xem là tù nhân chính trị bị giam trong các nhà tù của Myanmar, 122 người khác đang chờ ra hầu tòa vì hoạt động chính trị, theo Hội Trợ giúp tù nhân chính trị (Burma).

Trong đó có một số người được MDCF trợ giúp. Sein Than, lãnh đạo nhóm phản đối quyền sử dụng đất ở trung tâm Yangon, cũng đang bị tăng hạn tù. Ông bị tuyên án 8 tháng tù cho đến nay, có hai tội danh chưa được phán quyết, cũng bởi nhiều tòa án trong thành phố này.

Tổ chức Ân xá Quốc tế ở Mỹ đã đưa ra lời kêu gọi khẩn đại diện cho Ko Htin Kyaw và Sein Than, và gọi họ là “tù nhân lương tâm cần được trả tự do vô điều kiện ngay lập tức”.

Laura Haigh, người tham gia chiến dịch của tổ chức Ân xá Quốc tế về Myanmar, nói các vụ này cho thấy rõ các nhà cầm quyền quân đội trước đây ở Myanmar vẫn tiếp tục thực hiện chính sách đàn áp các nhà bất đồng chính kiến. Chính quyền hiện nay của người tự xưng là nhà cải cách Thein Sein đã sắp đặt các cựu tướng lĩnh trước, trong đó có chính tổng thống.

“Theo tình hình trong nước và về mặt tôn trọng quyền tự do ngôn luận, tự do hội họp hòa bình, tôi nghĩ thật sự chưa có thay đổi gì nhiều”, Haigh phát biểu với ucanews.com.

“Chưa có vụ nào lên án chính quyền, chưa có lời phê bình nào từ những người cấp cao, vì thế mọi việc gần như không có gì khác cả”, Haigh nói và thêm rằng do đó thông điệp ngấm ngầm gửi cho chính quyền địa phương đó là: “Anh có thể tiếp tục bắt giữ và bỏ tù bất kỳ người nào có giọng chỉ trích”.

Nhà cựu hoạt động Moethee Zun, cựu lãnh đạo Mặt trận Dân chủ sinh viên toàn Miến Điện làm việc với MDCF giúp đỡ Sein Than và những người bạn phản đối đất đai của ông cho đến gần đây, nhất trí với quan điểm này.

“Tôi thấy nhiều nhà hoạt động đang vận động chống chính quyền địa phương đang bị giam giữ. Chính quyền của ông U Thein Sein lại không có hành động chống lại các nhà chức trách địa phương”, Moethee Zun nói. Ông không còn là công dân Miến Điện và hiện đang sống tại Mỹ vì gần đây ông được báo cho biết ông sẽ không được cấp visa trở về đất nước nơi ông sinh ra.

Ông nói tổng thống đã quen “hai lòng” đối với tòa án, vốn được tin là bị ảnh hưởng bởi các thành viên được cho là theo đường lối cứng rắn trong lực lượng quân đội phản đối các động thái hướng tới dân chủ hóa.

“Tổng thống nói ‘Tôi không thể kiểm soát họ vì họ thuộc những người theo đường lối cứng rắn’. Khi Khin Nyunt, cựu thủ tướng của chính quyền quân sự Myanmar, đang nắm quyền, ông đã dùng chiến lược này rồi”.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online