Các nhà bất đồng chính kiến tại Trung Quốc trả giá đắt

Ngoài bị mức án tù cao, các bị cáo gần đây còn bị phạt hành chính nặng khiến cả gia đình bị vỡ nợ
Tags: , , , ,

December 5, 2014 

Phóng viên ucanews.com từ Bắc Kinh, Trung Quốc 

Các nhà bất đồng chính kiến tại Trung Quốc trả giá đắt thumbnail

Ảnh ghép hình học giả Ilham Tohti người Duy Ngô Nhĩ bên trái và mục sư Kitô giáo Zhang Shaojie bên phải (Ảnh: AFP/Frederic J. Brown và China Aid)

Khi Ma Hongbin, chánh án tòa án Nanle thuộc tỉnh Hà Nam, ra thông báo tịch thu tài sản gia đình mục sư Zhang Shaojie tháng trước, người cha 80 tuổi, người mẹ 78 tuổi, người vợ bị khuyết tật, người con gái út và người con rể chỉ được cho ba ngày để dọn ra khỏi nhà.

Khi bị kết tội “gây mất trật tự công cộng” hồi tháng 7, mục sư Zhang bị phạt 12 năm tù giam, mức án cao nhất dành cho lãnh đạo Giáo hội tại Trung Quốc trong các thập niên qua, và 700.000 tệ (114.000 Mỹ kim).

Tòa án dự định bán nhà và xe hơi của gia đình ông để trả tiền phạt, theo lệnh tòa án được chính quyền dán quanh làng trong đợt mới nhất của chiến dịch quấy rối dài một năm của chính quyền sau vụ tranh chấp đất với ông Zhang.

Chính quyền hạt Nanle đã đến nhà ông thi hành lệnh tịch thu tài sản hôm 14-11, nhưng không thành vì mẹ của mục sư là bà Mei Xian dọa sẽ tự thiêu.

“Một tay tôi cầm xăng một tay tôi cầm bật lửa. Thấy thế họ mới chịu bỏ về”, bà kể.

Các vụ án như của ông Zhang hiếm thấy nhưng ngày càng phổ biến ở Trung Quốc. Trong những năm gần đây, chính quyền vừa phạt tù vừa phạt hành chính nặng thường khiến gia đình cũng chịu phạt lây.

Tại hạt Nanle, chính quyền thúc giục người dân bỏ Kitô giáo, dường như đây cũng chính là động cơ đằng sau quyết định gây áp lực lên gia đình có thế lực của mục sư Zhang, trong đó đa số là tín hữu Tin lành.

Trong trường hợp của học giả Ilham Tohti người Duy Ngô Nhĩ, 45 tuổi, bị tuyên án tù chung thân vì tội chủ trương ly khai hồi tháng 9, động cơ đằng sau việc chính quyền ra quyết định tịch thu tài sản của ông ít rõ ràng hơn. Sau khi ông bị bắt hồi tháng Giêng, chính quyền đóng băng các tài khoản ngân hàng của ông và cuối cùng tịch thu 850.000 tệ trước khi bác bỏ đơn kháng cáo của ông hồi tuần trước.

“Đây là số tiền tiết kiệm từ tiền lương của tôi và chồng tôi trong hơn 20 năm qua”, vợ của ông Tohti là bà Guzelnur nói. “Số tiền này là do chúng tôi để dành cho ba đứa con ăn học, đây không phải là tiền tài trợ của bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào cả”.

Luật sư của ông Tohti là Liu Xiaoyuan cho biết vụ án của ông Tohti đặc biệt khó hiểu vì ở Trung Quốc chỉ có những tội phạm kinh tế mới bị phạt hành chính.

“Tôi không hiểu họ dựa trên cơ sở pháp lý nào để tịch thu toàn bộ tiền bạc của gia đình ông ấy”, ông nói. “Số tiền phạt này sẽ được sung vào công quỹ”.

Mặc dù cho đến nay chính quyền vẫn không biện hộ gì về án phạt hành chính đối với ông Tohti, nhưng các quan chức và phương tiện truyền thông nhà nước bào chữa cho việc kết án ông, gần đây nhất là vào tuần trước tờ Nhật báo Tân Cương gọi đây là một “vụ tiêu biểu” về tội chủ trương ly khai trên một bài báo nói về các dự luật mới chống chủ nghĩa cực đoan tôn giáo.

Trong vụ án của ông Zhang, mặc dù tội danh chính là “gây rối”, còn có tội lừa gạt.

Tòa án tại Nanle kết án ông Zhang dựa trên lời khai của một nhân chứng tên là Li Cairen, người không hề xuất hiện trong tòa, theo China Aid ở Mỹ, tổ chức theo dõi sát vụ án này.

Quan tòa buộc tội ông Zhang giúp Li đòi tiền bồi thường sau khi con trai bà chết trong một vụ tai nạn rồi sau đó tống tiền bà ta, nhưng ông Zhang cùng các luật sư và gia đình của ông đã phủ nhận lời buộc tội này.

China Aid nói việc nhân chứng duy nhất này buộc tội mục sư vẫn chưa chắc có thật vì Li vẫn còn bị giam trong “nhà tù đen”, và không ai biết bà đang ở đâu.

Chính quyền bịa đặt những lời cáo buộc liên quan đến tội phạm kinh tế để đàn áp những người được xem là mối đe dọa đối với nhà nước, theo Maya Wang, nhà nghiên cứu Trung Quốc thuộc tổ chức Theo dõi Nhân quyền. Nhưng mức án tù thường nhẹ hơn so với ông Zhang và ông Tohti, và tiền phạt thường không nặng như thế.

“Chúng ta có thể chờ xem đây có phải là xu hướng không”, bà nói.

Hồi tháng 7, một học giả người Duy Ngô Nhĩ khác là nhà ngôn ngữ học Abduweli Ayup bị phạt 18 tháng tù và 13.000 Mỹ kim vì “tội quyên góp trái phép” sau khi có tin ông bán mật và áo thun để quyên tiền xây trường học tiếng Duy Ngô Nhĩ tại Tân Cương.

Để giúp ông Ayup trả tiền phạt, các bạn của ông mở cuộc vận động trên trang quyên tiền YouCaring.com với mục đích quyên góp 5.000 Mỹ kim trước khi học giả này được trả tự do vào tháng Giêng, do ông đã ngồi tù một năm trước khi ra tòa.

Gia đình và bạn bè ông buộc tội chính quyền trừng phạt ông Ayup nhằm ngăn cản ông và những người khác nỗ lực giữ gìn ngôn ngữ của người Duy Ngô Nhĩ. Nhà nước quy định tất cả các trường học ở Tân Cương chỉ được dạy bằng tiếng Quan thoại, đây là một trong những chính sách chế tài được người Duy Ngô Nhĩ cho là gây ra phong trào ly khai ngày càng đẫm máu tại Tân Cương.

Trong một số vụ án bị cáo được xem là mối đe dọa đối với đảng Cộng sản liên quan đến các hoạt động kinh tế, dù hợp pháp hay bất hợp pháp, chính quyền thường bắt nộp “tiền phạt rất nặng”, Wang lưu ý. Tuy nhiên những trường hợp này thường áp dụng cho các tổ chức với ý định trừng phạt cá nhân hơn là cho chính cá nhân.

Sau nhiều lần cãi nhau với chính quyền và nặng lời chỉ trích chính quyền, nghệ sĩ Ai Wei Wei bị bắt vào tháng 4-2011 và bị buộc tội trốn thuế. Số tiền phạt, 12 triệu tệ (1,85 triệu Mỹ kim), không làm siêu sao quốc tế Ai gặp rắc rối về tài chính nhưng nó cao gấp 5 lần số tiền công ty của ông bị tình nghi trốn thuế.

Ai ít nhận lời phỏng vấn trong những năm gần đây do áp lực từ chính quyền, và từ chối bình luận trong tuần này.

Tương tự, khi người đứng đầu tổ chức phi chính phủ phúc lợi xã hội Xu Zhiyong bị bắt vì tội trốn thuế vào tháng 7-2009, chính quyền bắt nộp tiền phạt cao gấp khoảng 5 lần số tiền vi phạm ban đầu, 1,46 triệu tệ, và đóng cửa tổ chức khi tuyên bố tổ chức này “bất hợp pháp”.

Xu là một nhà vận động cho quyền xã hội và chính trị, tổ chức của ông giúp đỡ những người bị thiệt thòi tại Trung Quốc. Ông bị tuyên án 4 năm tù giam hồi tháng Giêng vì tội “tổ chức tụ tập gây mất trật tự công cộng”. Con gái ông sinh vào tháng Giêng trong lúc ông bị tạm giam.

Zhao Guojun thuộc China Lawyer’s Observation, website theo dõi các vụ án pháp lý trong nước, lưu ý theo luật Trung Quốc, chỉ được phép tịch thu tài sản nếu các thành viên trong gia đình vẫn còn có thể tự lực về mặt tài chính: trong trường hợp gần đây của ông Tohti và mục sư Zhang họ không có khả năng tự lo.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lấy “chế độ pháp quyền” làm nền tảng cai trị từ khi lên nắm quyền vào tháng 3 năm ngoái, nhưng những vụ án của ông Tohti và mục sư Zhang gần đây đặc biệt cho thấy Trung Quốc có ít thay đổi trong việc xử lý các nhà bất đồng chính kiến, Zhao bình luận.

“Rõ ràng những vụ án mang tính chính trị trong đó người dân bị bắt nộp tiền phạt như thế có ý trừng phạt họ và gia đình họ hay tìm cách trả thù quá đáng”, ông nhận định. “Chính quyền nói trong những vụ án mang tính chính trị rằng không có nhân quyền. Mặc dù không được báo cáo, nhưng các quan chức hành pháp trong đó có công an đã từng nói như thế”.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online