Tự do báo chí trên thế giới ‘xuống cấp trầm trọng’

Bắc Triều Tiên, Lào, Trung Quốc và Việt Nam nằm trong các nước có nền tự do báo chí tồi tệ nhất thế giới
Tags: , ,

February 13, 2015 

AFP và ucanews.com 

Tự do báo chí trên thế giới ‘xuống cấp trầm trọng’ thumbnail

Người biểu tình thuộc phe phản đối đánh nhà nhiếp ảnh tự do Cristian Hernandez trong cuộc biểu tình phản đối chính quyền của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại Caracas hôm 4-3-2014 (Ảnh: AFP/Juan Barreto)

Tự do báo chí “xuống cấp trầm trọng” trên thế giới vào năm ngoái, tổ chức giám sát Phóng viên Không Biên giới, phát hành báo cáo đánh giá hàng năm hôm thứ Năm.

“Có sự xuống cấp toàn bộ liên quan đến những nhân tố rất khác nhau, như các cuộc chiến thông tin và hành động của các nhóm phi nhà nước hành động giống như những kẻ chuyên quyền về tin tức”, Christophe Deloire, đứng đầu tổ chức ở Paris, phát biểu.

Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới 2015 của tổ chức Phóng viên Không Biên giới khẳng định số vụ vi phạm quyền tự do thông tin tăng 8% tại 180 quốc gia trong năm 2014 so với năm 2013, theo số liệu thống kê của tổ chức.

Nhóm Nhà nước Hồi giáo ở Syria và Iraq, Boko Haram ở miền bắc Nigeria và Cameroon, và các tổ chức tội phạm ở Ý và Mỹ Latinh đều sử dụng “thủ đoạn gây khiếp sợ và trả thù để bịt miệng những phóng viên và blogger dám điều tra hay từ chối làm cái loa cho họ”, theo tổ chức giám sát được viết tắt theo tiếng pháp là RSF.

Bắc Mỹ và Trung Đông có “các hố đen” khét tiếng trong đó “toàn bộ khu vực bị các nhóm phi nhà nước kiểm soát và các thông tin độc lập không hề có”, tổ chức cho biết.

“Quy định tội báng bổ là tội hình sự gây nguy hiểm cho quyền tự do thông tin trong khoảng phân nửa quốc gia trên thế giới”, báo cáo khẳng định và lưu ý những kẻ cực đoan tôn giáo thỉnh thoảng còn truy lùng các nhà báo hay blogger mà họ cho là thiếu tôn trọng các vị thần hay tiên tri của họ.

Các nước châu Á xếp hạng kém

RSF xếp Bắc Hàn, Lào, Trung Quốc và Việt Nam nằm trong 10 quốc gia có nền tự do báo chí tồi tệ nhất trong số 180 quốc gia được đánh giá.

“Nhờ bức tường lửa ‘Great Firewall’ Trung Quốc tiếp tục nằm trong số các nước tiên phong kiểm duyệt online”, báo cáo cho biết và lưu ý phong trào ủng hộ dân chủ Chiếm Trung tâm của Hồng Kông và lễ kỷ niệm 25 năm vụ thảm sát quảng trường Thiên An Môn là các mục tiêu ỉm tin được bố trí khéo léo ở đại lục.

“Tất cả các thuật ngữ liên quan đến lễ kỷ niệm này đều bị kiểm duyệt trên các công cụ tìm kiếm vào đầu tháng 6 và các trang blog thường xuyên được ‘làm sạch’”, theo báo cáo. “Tất cả các dịch vụ Google kể cả Gmail bị chặn đến khoảng 90%”.

Nhà báo Gao Yu, nhà bất đồng chính kiến online Xu Zhiyong và blogger hàng đầu người Duy Ngô Nhĩ Ilham Tohti cùng với khoảng hàng trăm nhà cung cấp thông tin và tin tức khác đều bị bỏ tù tại Trung Quốc.

Việt Nam cũng liên tục quấy rối và bắt giam các nhà báo và blogger.

“Tình trạng công an gây bạo lực rất đáng lo ngại tại Việt Nam”, theo báo cáo, nhấn mạnh trường hợp của nhà báo độc lập Trương Minh Đức, người được chăm sóc đặc biệt trong 3 tuần sau khi bị 8 công an tấn công hồi tháng 11 năm ngoái.

Ấn Độ, Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Pakistan, Philippines Singapore và Sri Lanka cũng được xếp cuối bảng trong số các nước được khảo sát.

Viện cớ ‘an ninh quốc gia’             

“Quân đội ở các nước Đông Nam Á nhận thấy an ninh quốc gia là cái cớ tốt nhất để bịt miệng những người chỉ trích và ngăn chặn đưa tin điều tra”, RSF nói.

Báo cáo lưu ý sau khi quân đội Thái Lan lên nắm quyền để ‘khôi phục trật tự’ hồi tháng 5-2014, họ ‘kiểm soát các đài truyền hình hàng đầu, đóng cửa khoảng 20 hãng tin tức, và chặn các đài truyền hình nước ngoài”.

Quân đội Indonesia còn “dùng an ninh quốc gia để che đậy chiến dịch ngăn chặn phóng viên nước ngoài và nhờ đó đảm bảo được các vụ vi phạm nhân quyền trong tỉnh miền đông Papua không bị các phương tiện truyền thông quốc tế đưa tin”, theo báo cáo.

Hai nhà báo người Pháp Thomas Dandois và Valentine Bourra, bị bắt trong khi đưa tin tại Papua do không có giấy phép, bị tuyên án ba tháng tù giam năm ngoái. Chính quyền còn điều tra các nguồn tin của họ.

Trong khi đó, RSF cho biết cái chết của nhà báo Myanmar Ko Par Gyi trong khi bị giam trong trại giam quân đội và “chiến dịch quấy rối phương tiện truyền thông của ‘vụ tình báo đặc biệt’ khơi lên quan ngại lớn về tương lai của quyền tự do truyền thông” trong quốc gia này.

Các nước được xếp cao nhất trong bảng đánh giá là các nước bắc Âu như Đan Mạch, Hà Lan, Na Uy, Phần Lan và Thụy Điển. Canada, Jamaica và New Zealand cũng nằm trong tốp 10.

Mỹ xếp thứ 49, tụt ba bậc so với năm trước, một phần là do chính quyền Mỹ dùng “cuộc chiến thông tin” chống WikiLeaks và các tổ chức khác, theo RSF.

“Quyền tự do báo chí … đang xuống cấp trên cả năm châu lục”, RSF tuyên bố và khẳng định chỉ số xếp hạng của họ là “không thể chối cãi được”.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online