Liên Hiệp Quốc đàm phán với Campuchia và Việt Nam về người Thượng xin tị nạn

Hàng chục Kitô hữu người Thượng chạy trốn sự ngược đãi ở Việt Nam từ năm ngoái
Tags: , , , ,

March 27, 2015 

Alice Cuddy và Phak Seangly 

Liên Hiệp Quốc đàm phán với Campuchia và Việt Nam về người Thượng xin tị nạn thumbnail

Hai người Thượng ngồi cạnh một bếp ăn trong khu rừng tỉnh Ratanakkiri năm ngoái sau khi vượt biên sang Campuchia để tránh bị ngược đãi ở Việt Nam (Ảnh: ADHOC)

Cơ quan đặc trách người tị nạn của Liên Hiệp Quốc hội kiến các đại diện của chính quyền Campuchia và Việt Nam trong tuần này “thảo luận giải pháp” cho số người Thượng xin tị nạn gần đây, và cho hồi hương được xem là giải pháp khả thi, theo tờ Post.

Vivian Tan, người phát ngôn khu vực của Văn phòng Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn (UNHCR), cho biết cuộc họp diễn ra hôm thứ Hai nhằm tìm ra giải pháp “hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và được tất cả các bên tán thành”.

Từ tháng 10 năm ngoái, hàng chục Kitô hữu người Thượng, một dân tộc bản địa ở Tây nguyên Việt Nam, đã bỏ trốn sang Campuchia do bị ngược đãi tôn giáo.

Khi sang Campuchia họ gặp nhiều hoàn cảnh khác nhau. Cho đến nay có 13 người được cấp quy chế tị nạn, 10 người đang tìm cách nộp đơn xin tị nạn ở Phnom Penh, 13 người vẫn còn ẩn trốn trong rừng của tỉnh Ratanakkiri, và hàng chục người khác bị trục xuất về Việt Nam không qua các quy trình thủ tục hợp pháp, vi phạm trực tiếp Hiệp ước về Người tị nạn năm 1951.

Theo những người bị trả về Việt Nam, họ bị trục xuất là do chính quyền Việt Nam phối hợp với Campuchia. Trong khi bà Tan cho biết cuộc đàn phán chưa đi đến kết luận nào hết, song bà thừa nhận cuộc họp đã đề xuất giải pháp tình nguyện hồi hương.

Năm 2002, Campuchia, Việt Nam và UNHCR đã đi đến một thỏa thuận ba bên cho tình nguyện hồi hương sau khi các nhân viên Liên Hiệp Quốc được hứa cho tiếp cận vùng Tây Nguyên. Ba năm sau, biên bản ghi nhớ ba bên được ký cho hồi hương người tị nạn theo các điều kiện có kiểm soát.

Thỏa thuận năm 2005 bị các nhóm nhân quyền và giới quan sát chỉ trích dữ dội, họ nói thỏa thuận này cho phép cưỡng bức hồi hương đối với những người tị nạn được công nhận nhưng từ chối tái định cư ở nước ngoài, và thiếu các điều khoản giám sát và bảo vệ người hồi hương.

Báo cáo năm 2006 của tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) nhấn mạnh vấn đề người hồi hương bị ép ra đi. Tổ chức trích dẫn các cuộc phỏng vấn với một số người “đột ngột quay ngược lại”, nghĩa là họ đã hồi hương nhưng “vì bị ngược đãi dữ dội đến độ phải bỏ trốn sang Campuchia một lần nữa”.

Theo báo cáo, họ “không tin tưởng việc UNHCR giám sát người hồi hương”.

Phil Robertson, phó giám đốc phụ trách khu vực châu Á của HRW, phát biểu hôm 24-3 rằng nhóm này vẫn còn “hết sức quan ngại việc không thể giám sát các điều kiện cho người Thượng hồi hương về Việt Nam cách có hệ thống và lâu dài”. Ông nói thêm UNHCR hiện nay “thậm chí có ít nhân viên ở Campuchia và ít khả năng đảm nhận một sứ mạng như thế hơn”.

“Nếu vấn đề này được thảo luận, nó sẽ gióng lên hồi chuông báo động cho những người quan tâm bảo vệ người tị nạn trong khu vực”, ông nói.

Nữ tu Denise Coghlan thuộc Dịch vụ Người tị nạn Dòng Tên Campuchia nói “nguyên nhân chính” của vấn đề vẫn còn cần được giải quyết.

“Đã 9 năm từ khi tất cả chuyện đó xảy ra, và dường như người tị nạn và người xin tị nạn vẫn còn khẳng định bị ngược đãi tôn giáo như nhau”, chị nói và giải thích chừng nào tình trạng ngược đãi này kết thúc, người tị nạn mới đồng ý hồi hương.

Chính quyền không xác nhận chi tiết của cuộc đàm phán hôm thứ Hai, trong khi chúng tôi không thể tiếp xúc đại sứ quán Việt Nam để xin bình luận.

Nhưng theo bà Tan, trong số các giải pháp khả thi khác được thảo luận tại cuộc họp có giải pháp cho tái định cư và hội nhập địa phương. Bà cho biết UNHCR tiếp tục “chủ trương các cá nhân muốn xin tị nạn tại Campuchia phải được phép tiếp cận hệ thống xin tị nạn quốc gia”.

Người phát ngôn của Bộ Nội vụ Tướng Khieu Sopheak cho biết chưa có nước nào đồng ý cho 13 người Thượng được cấp quy chế tị nạn hồi đầu tháng này tái định cư. Bộ đang “lo lắng về chuyện này. Chúng tôi không biết đưa họ đi đâu nữa”.

Đại sứ quán Mỹ nói họ chưa được hỏi ý kiến về việc tái định cư cho những người Thượng này, nhưng kêu gọi “các giải pháp thực tiễn lâu dài cho người tị nạn và người xin tị nạn phù hợp với các tiêu chuẩn nhân đạo quốc tế”.

Robertson nói sẽ khó tìm ra giải pháp cho người Thượng. “Vấn đề là giải pháp duy nhất hợp với chính người Thượng là Việt Nam cần chấm dứt các chính sách phân biệt đối xử và quấy nhiễu ngược đãi cộng đồng người Thượng ở Tây Nguyên, và cho đến nay Việt Nam chưa tỏ ý muốn làm điều đó”.

Ông nói thêm việc tái định cư ở một nước thứ ba đáng lẽ không cần phải thảo luận với Việt Nam. “Những người này bỏ trốn vì có lý do, và không nên tạo cho Hà Nội có thêm cơ hội nhắm vào họ”.

Trong khi đó đối với những người vẫn còn đang ẩn trốn, không thể có giải pháp ngay được.

“Họ vẫn còn đang chờ Liên Hiệp Quốc giúp đỡ … họ có rất ít thức ăn do dân làng cung cấp, thậm chí chỉ ăn một lần một ngày”, một người trợ giúp những người chạy tị nạn nói với điều kiện giấu tên. “Hai người bị sốt cao, đau bụng, và đau nhức cả người”.

Nguồn: The Phnom Penh Post

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online