UCAN Vietnam UCAN India UCAN China ucanews.com
UCAN Vietnam

Hồng Kông bị đe dọa khi Bắc Kinh ngăn cản nhà lập pháp trẻ

Sự can thiệp của Trung Quốc đe dọa quyền tự trị và tự do đã được cam kết của Hồng Kông

Ngày 9 tháng 11 năm 2016

Hồng Kông bị đe dọa khi Bắc Kinh ngăn cản nhà lập pháp trẻ

Nhà lập pháp mới được bầu Baggio Leung (giữa) bị nhân viên an ninh ngăn cản sau khi cố đọc tuyên thệ Hội đồng lập pháp tại Legco ở Hồng Kông hôm 2-11. Ảnh: AFP

Chính quyền Trung Quốc đã đẩy mạnh can thiệp vào đặc khu Hồng Kông bán tự trị sau khi họ thông qua một bản giải thích hiến pháp thu nhỏ của thành phố này hôm 7-11 vốn sẽ cố ngăn cản không cho hai nhà lập pháp ủng hộ dân chủ giữ chức vụ của mình.

Bộ luật mà Bắc Kinh giải thích liên quan tới Điều khoản 104 trong Luật Căn bản của Hồng Kông, vốn quy định các nhà lập pháp phải thề trung thành với Trung Quốc khi họ tuyên thệ.

Hai nhà lập pháp trẻ tuổi, ủng hộ dân chủ đã không để cho lời tuyên thệ của mình được chấp nhận khi họ từ chối yêu cầu này.

Tháng trước, các nhà lập pháp Yau Wai-ching và Sixtus “Baggio” Leung đã từ chối thề trung thành với Trung Quốc trong lễ tuyên thệ của mình. Ông Yau cũng nói đến từ “Shina” trong tuyên thệ của mình, vốn có thể được hiểu là gièm pha chủng tộc. Cả hai nhà lập pháp cũng gương biểu ngữ “Hồng Kông không phải Trung Quốc”.

Đáp lại, các nhà lập pháp ủng hộ chính thức đã cố hết sức ngăn cản và đưa hai người kia ra khỏi khán phòng cơ quan lập pháp.

Việc Bắc Kinh quyết định ngăn cản hai nhà lập pháp trẻ tuổi này đang được xem là can thiệp trực tiếp nhất của họ vào hệ thống pháp luật của Hồng Kông kể từ cuộc chuyển giao cho Trung Quốc năm 1997.

Các chuyên gia về nhân quyền cũng như luật sư đã kịch liệt phản đối sự can thiệp này bởi vì nó đã phớt lờ phán quyết từ tòa án, làm suy yếu quyền lực của bộ máy tư pháp độc lập.

“Quyết định của chính quyền Trung Quốc là chưa có tiền lệ bởi vì đây là lần đầu tiên họ ban hành một văn bản giải thích hiến pháp Hồng Kông trong khi một vụ kiện ra tòa đang tiếp diễn – do đó Bắc Kinh đang can thiệp trực tiếp vào một vụ kiện”, Maya Wang, nhà nghiên cứu Trung Quốc thuộc tổ chức Human Rights Watch, cho biết.

“Sự can thiệp này gây ra tổn hại lâu dài cho một nền tư pháp vốn trân quý quyền độc lập của mình để hình thành nền tảng vững chắc cho nhiều quyền tự do khác vẫn còn cần được bảo đảm ở Hồng Kông. Quyết định này gây ra lo sợ rằng quyền tự trị như đã được cam kết của Hồng Kông, và các quyền tự do của thành phố này, đang bị tấn công”, bà nói.

Đêm trước khi Bắc Kinh can thiệp bằng luật pháp, những người phản đối đổ ra khu lân cận Sai Ying Pun – nơi Văn phòng liên lạc Trung Quốc tọa lạc – và hình ảnh này gợi nhớ lại Phong trào chiếm trung tâm năm 2014. Dù vàng xòe ra chống lại cảnh sát chống bạo loạn cầm khiên và súng trường trong tay, trong khi hơi cay nhằm vào đám đông.

Việc can thiệp vào Luật Căn bản xảy ra tại thời điểm bất ổn, đặc biệt khi mà những người được gọi là “các chiến sĩ cầm dù” của thành phố- các thần tượng dân chủ của giới trẻ đã dẫn đầu Phong trào chiếm trung tâm – đã được bầu vào cơ quan lập pháp sau các cuộc bầu cử bước ngoặt hồi tháng Chín của thành phố.

Yau và Leung – những người hành động theo đảng Youngspiration vốn được nhiều người biết tới sau Phong trào chiếm trung tâm – đã kêu gọi quyền độc lập hoàn toàn cho Hồng Kông khỏi Trung Quốc. Bắc Kinh đã có hành động cứng rắn đặc biệt chống lại các nhà ủng hộ nền độc lập của Hồng Kông và nói họ là những người cấp tiến và ly khai.

Một số nhà quan sát có kinh nghiệm nhận thấy động thái này báo trước một chiến dịch Bắc Kinh tăng cường can thiệp vào các cuộc bầu cử của Hồng Kông.

“Đây không phải là can thiệp mà là một hành động áp đặt. Điều luật nguyên thủy trong Luật Căn bản chỉ nói rằng việc tuyên thệ nên được thực hiện ‘theo pháp luật’ … và tôi không nghĩ rằng đây là nội dung căn nguyên của bộ luật này”, Paul Ng, Chủ tịch Ủy ban công lý và hòa bình của giáo phận Hồng Kông, phát biểu với ucanews.com.

Ng, cũng là giáo sư tại Đại học thành thị Hồng Kông, nói rằng quyền lực thái quá này có thể hủy hoại thể chế bầu cử lập pháp tự do ở Hồng Kông.

“Đánh giá này là rất chủ quan và sẽ có nghĩa là người giám sát nắm giữ quyền cho bạn vào cơ quan lập pháp hoặc không cho vào. Một nhà lập pháp được hiểu là do người dân bầu ra”, Ng nói.

Stephen Siu, một sinh viên đại học Công giáo tham gia biểu tình ngày 6-11, cho biết phải cam kết trung thành với Trung Quốc là sự kiểm duyệt chính trị áp đặt lên các đầy tớ chính trị Hồng Kông. Hiện nay, anh nói, việc can thiệp bằng pháp luật là thậm chí còn kiểm duyệt nhiều hơn nữa – và trao quyền hành thái quá cho những người giám sát việc tuyên thệ.

Anh cũng nói rằng chính quyền Bắc Kinh có thể áp đặt nhiều hơn nữa luật lệ và quy định vốn có thể vi phạm các quyền công dân đã được công nhận trong Luật Căn bản của Hồng Kông.

“Sự can thiệp đang hủy hoại các thể chế dân chủ của Hồng Kông. Chính quyền có thể tước đi quyền của bất cứ ai không trung thành với chế độ trong con mắt của Trung Quốc”, anh nói.

Anh Quốc đã trao trả Hồng Kông cho Trung Quốc năm 1997, nhưng với điều kiện là thành phố này sẽ có 50 năm tự do chính trị. Luật Căn bản bảo đảm sự chia tách quyền lực trong chính quyền. Động thái can thiệp vào luật pháp từ Bắc Kinh – được lãnh đạo hành chính Hồng Kông Lương Chấn Anh ủng hộ – được xem là một trò chơi giảm bớt quyền lực sâu sắc nhằm phá vỡ các quyền hiến định của thành phố này.

Đối với Bắc Kinh, việc can thiệp vào luật pháp này “bảo vệ được quyền lực của Luật Căn bản và nền pháp trị ở Hồng Kông” và “phù hợp với nguyện vọng chung của toàn thể người dân Trung Quốc, kể cả những người dân ở Hồng Kông”, theo Tân Hoa Xã của nhà nước.

Đây không phải là lần đầu tiên một lễ tuyên thệ trong phòng của cơ quan lập pháp có lộn xộn – ông Lương, người kêu gọi Bắc Kinh can thiệp vào luật pháp, mắc sai lầm trong bài tuyên thệ của ông khi ông quên nói hai từ “Hồng Kông” hồi năm 2012.

Ông Lương đã nói ông sẽ bảo đảm sự can thiệp vào luật pháp của Bắc Kinh sẽ được ủng hộ.

Liên lạc

Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây

© UCAN Vietnam 2017. | Giới thiệu | Chính sách riêng | Điều khoản sử dụng