UCAN Vietnam Catholic Church News

Cuối cùng, Timor-Leste đã có chính quyền mới

Quốc hội mới sẵn sàng làm việc với Giáo hội Công giáo và các tôn giáo khác
Tags: ,

September 8, 2017 

Thomas Ora từ Dili, Timor Leste 

Cuối cùng, Timor-Leste đã có chính quyền mới thumbnail

Các tân nghị sĩ của quốc hội Timor-Leste tại tòa nhà quốc hội ở Dili. Ảnh: Thomas Ora

Sau 6 tuần thương lượng, một liên minh do đảng cách mạng Fretilin đứng đầu sẽ dẫn dắt quốc gia Công giáo bất ổn về kinh tế Timor-Leste trong 5 năm tới.

Tin này được phát đi chỉ một tuần sau khi quốc gia giàu năng lượng này đạt được thỏa thuận với nước láng giềng Australia về số lượng lớn dầu và khí đốt nằm bên dưới vùng biển tranh chấp.

Cuộc bầu cử hôm 21-7 không chọn được người chiến thắng rõ ràng và đòi hỏi một cuộc thảo luận ở nhiều cấp sau khi một đồng minh của Fretilin là CNRT (đảng Quốc đại tái thiết Timor) do cựu Tổng thống và là Thủ tướng Xanana Gusmao đứng đầu, quyết định rời khỏi liên minh.

Các nghị sĩ tuyên thệ hôm 5-9, sau khi một liên minh được xác nhận giữa Fretilin, đảng Dân chủ và liên minh Khunto chiếm 35 trong số 65 ghế trong quốc hội, đạt được đa số ghế cần thiết để thành lập chính phủ mới.

Trong khi đó, đảng Giải phóng Nhân dân (PLP) và CNRT sẽ trở thành phe đối lập, lần đầu tiên trong lịch sử quốc gia này có khá nhiều nghị sĩ thuộc phe đối lập.

Trong cuộc bầu cử tháng 7 vừa qua, Fretilin giành được 23 ghế, CNRT được 22 ghế, PLP được 8 ghế, đảng Dân chủ được 7 ghế, và Khunto được 5 ghế.

Aniceto Longuinho Guterres Lopes thuộc Fretilin được bầu là chủ tịch quốc hội, giành được 33 phiếu bầu và đánh bại Aderito Hugo da Costa, người được CNRT và PLP ủng hộ.

Trong bài diễn văn đầu tiên sau khi giành chiến thắng, ông Lopes kêu gọi tất cả các chính đảng bỏ qua những bất đồng và cùng nhau làm việc vì một xã hội tốt đẹp hơn.

“Quốc hội sẵn sàng làm việc với Giáo hội Công giáo và các tôn giáo khác, và tất cả các thành phần trong xã hội”, ông Lopes nói.

Timor-Leste có hơn 80% trong số 1,3 triệu dân là người Công giáo.

“Chúng ta cần phải cộng tác xử lý các vấn đề kinh tế, y tế, giáo dục, thất nghiệp và nghèo khổ”, ông Lopes, vốn là cựu luật sư nhân quyền và là người được nhận Giải Ramon Magsaysay, đôi khi còn được gọi là Giải Nobel Hòa bình châu Á, năm 2003, phát biểu.

Ông Lopes, làm nghị sĩ trong 15 năm nay, kêu gọi các thành viên của 5 chính đảng cải thiện đạo đức làm việc và đi đến các vùng xa xôi nhất trong nước để tìm hiểu các vấn đề thực tế mà dân chúng nghèo khổ đối mặt.

Armanda Berta dos Santos, chủ tịch của Khunto, nói đảng của ông sẽ không bao giờ coi thường lá phiếu của người dân và sẽ ủng hộ chính phủ trong những nỗ lực giải quyết các vấn đề cơ bản như y tế, giáo dục, cơ sở hạ tầng và nước sạch.

“Khunto sẽ làm việc chăm chỉ vì người dân”, ông hứa.

Trong khi đó, Fidelis Manuel Leite Magalhaes, phó chủ tịch của PLP, cho biết đảng của ông quyết định đứng về phe đối lập trong quốc hội mới nhằm đảm bảo chính phủ mới sẽ thực sự làm việc cho phúc lợi của người dân, chứ không phải vì lợi ích của đảng.

Pelagio Doutel, nhà nghiên cứu tại La’o Hamutuk, tổ chức có trụ sở ở Dili giám sát các chính sách của chính phủ, kêu gọi các tân nghị sĩ cần đảm bảo chính phủ tạo ra những đột phá.

Kể từ năm 2005, Timor-Leste quá phụ thuộc vào dầu mỏ làm nguồn thu nhập chính.

Trên thực tế, một số mỏ dầu lớn đã cạn kiệt, chẳng hạn như Kitan đã ngưng hoạt động và Bayu Undan sẽ cạn kiệt trong khoảng 4 năm tới.

“Tương lai của Timor-Leste không ổn định nếu chúng ta chỉ phụ thuộc vào dầu, vì giá dầu dao động”, Doutel phát biểu với ucanews.com hôm 6-9.

Ông còn cho biết 16 tỷ Mỹ kim còn lại trong quỹ dầu khí sẽ chỉ đủ cho vài năm tới. Mỗi năm nước này rút ra hơn 1 tỷ Mỹ kim từ quỹ dầu khí để tài trợ cho các dự án của chính phủ.

Xanana Gusmao dẫn đầu nhóm đàm phán ở Copenhagen và tại đây, Timor-Leste và Australia đã đạt được một thỏa thuận mới.

Chi tiết thỏa thuận được giữ kín đến khi có thông báo vào tháng 10 nhưng đây được coi là một chiến thắng quan trọng đối với Timor-Leste.

Thỏa thuận bao gồm các vấn đề chính xung quanh vụ tranh chấp lâu nay về các mỏ khí đốt và dầu trên Biển Timor, bao gồm tình trạng pháp lý của mỏ khí đốt Greater Sunrise trị giá 50 tỷ Mỹ kim.

“Đây là một thỏa thuận mang tính lịch sử và đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong tình hữu nghị giữa Timor-Leste và Australia”, Xanana phát biểu, mặc dù quyết định cuối cùng sẽ được công bố vào tháng 10.

Trong vài ngày tới liên minh cầm quyền sẽ đề cử các ứng viên cho chức thủ tướng. Một trong 2 cựu thủ tướng – Mari Alkatiri, tổng thư ký của Fretilin và Rui Maria de Araujo có khả năng đảm nhận chức vụ này.

Tin nổi bật
Liên lạc
Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây
Invite a Friend
UCAN India Books Online