UCAN Vietnam UCAN India UCAN China ucanews.com
UCAN Vietnam

Tờ ‘La Civiltà Cattolica’ phê phán phúc âm thịnh vượng và sự ủng hộ của phúc âm này cho ông Trump

Bài báo không ngần ngại liên hệ giữa phúc âm thịnh vượng và khủng hoảng toàn cầu về chính trị, xã hội và kinh tế

Ngày 24 tháng 7 năm 2018

Tờ ‘La Civiltà Cattolica’ phê phán phúc âm thịnh vượng và sự ủng hộ của phúc âm này cho ông Trump

Phúc âm thịnh vượng “kích động chủ nghĩa cá nhân và đánh mất ý thức liên đới.

Chính xác cách đây một năm, tờ tạp chí La Civiltà Cattolica (LCC) của dòng Tên phát hành một bài báo rất quan trọng nói về phong trào đại kết mang tính chính trị được thành lập ở Mỹ giữa một nhóm Công giáo và Tin Lành chính thống, và đã khơi lên một cuộc tranh luận thú vị, nếu không nói căng thẳng.

Những người Công giáo bảo thủ mạnh mẽ chỉ trích bài báo của LCC vì công kích họ cả về mặt thần học (họ có tư tưởng giống với Tin Lành) lẫn chính trị (họ ủng hộ phong trào đại kết mang tính chính trị và nền chính trị bảo thủ, vốn dẫn đến việc chấp thuận phong trào Trump trong tôn giáo).

Giờ đây sau một năm, LCC xuất bản ở Rôma và lặp lại điều đó.

Cũng các tác giả của bài báo đó là Antonio Spadaro SJ (biên tập viên của LCC) và Marcelo Figueroa (nhà thần học Tin Lành người Argentina, bạn Đức Thánh cha Phanxicô và biên tập viên ấn bản tiếng Argentina của tờ L’Osservatore Romano) giờ đây có bài chỉ trích “phúc âm thịnh vượng” trong bài báo được phát hành cùng lúc bằng tiếng Ý và tiếng Anh hôm 18-7.

Spadaro và Figueroa xem xét căn nguyên và hệ lụy của phúc âm thịnh vượng và đến phần cuối của bài báo, họ chỉ ra sự đối lập hoàn toàn giữa thần học mới này và thần học của Đức Thánh cha Phanxicô.

Bài báo không ngần ngại liên hệ giữa phúc âm thịnh vượng và cuộc khủng hoảng toàn cầu về mặt chính trị, xã hội và kinh tế.

“Trong những thập niên gần đây “thần học” này đã phổ biến trên khắp thế giới nhờ các chiến dịch của các sứ vụ và phong trào truyền giáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng, đặc biệt là các phong trào tân đặc sủng. Mục đích chúng tôi phản ảnh là để giải thích và đánh giá hiện tượng, vốn dùng thần học biện minh cho chủ nghĩa tân tự do kinh tế”, các tác giả nói.

Dựa trên các tài liệu chuyên đề được phát hành đặc biệt tại Mỹ, Spadaro và Figueroa phân tích phúc âm thịnh vượng cách súc tích theo quan điểm thần học.

“Các trụ cột của phúc âm thịnh vượng … cơ bản là thịnh vượng kinh tế và khỏe mạnh. Đây là do cách giải thích theo nghĩa đen một số bản văn Kinh Thánh được hiểu một cách đơn giản”, họ nói.

Các tác giả chỉ trích không chỉ lối diễn giải Kinh Thánh ủng hộ phúc âm thịnh vượng mà còn hệ lụy của trường phái này: “Thành công về mặt vật chất khiến tín hữu tự hào vì sức mạnh của ‘đức tin’. Trái lại, nghèo khổ mang lại cho họ nỗi bất hạnh không thể chịu đựng được vì 2 lý do: thứ nhất là người đó nghĩ rằng đức tin của mình không thể lay động bàn tay quan phòng của Chúa; hai là họ khổ cực là do ý Chúa, một hình phạt phải cam lòng chấp nhận”.

Spadaro và Figueroa gọi những ảnh hưởng của phúc âm thịnh vượng đến người nghèo là “bất công”.

Phúc âm thịnh vượng “kích động chủ nghĩa cá nhân và đánh mất ý thức liên đới”.

“Vì thế có nguy cơ những người nghèo nghe theo phúc âm giả tạo bị lóa mắt trong sự dối trá chính trị xã hội dễ dàng để cho các thế lực khác hình thành thế giới của họ, khiến họ hoàn toàn vô hại và không có khả năng tự vệ”, các tác giả nói.

Sau đó họ chỉ ra sự đối lập giữa phúc âm thịnh vượng và giáo huấn của Giáo hội Công giáo: “Phúc âm thịnh vượng không phải là nguyên nhân thay đổi thật sự, một khía cạnh cơ bản trong tầm nhìn vốn có trong giáo huấn xã hội của Giáo hội”.

Sự sai lầm của phúc âm thịnh vượng nằm ở chỗ xem xét lời hứa của Chúa theo tiền tài.

“Nguyên tắc tinh thần của hạt giống và mùa gặt, theo cách giải thích này vốn hoàn toàn nằm ngoài ngữ cảnh, khẳng định trao ban trước hết là một hành động kinh tế được đo lường dựa trên sự đền đáp”, các tác giả nói, ám chỉ sự ủng hộ được phúc âm thịnh vượng dành cho các quan điểm theo chủ nghĩa thượng tôn.

“Trong các thần học này, đạo làm con của Kitô hữu vốn là con Chúa lại được giải thích là đạo làm con của ‘Con Vua’: phận làm con phải đem quyền lợi và đặc ân, đặc biệt là các quyền lợi vật chất đến cho những người công nhận và rao giảng”, họ nói.

Spadaro và Figueroa chỉ ra các nơi trên thế giới phúc âm thịnh vượng đã thay đổi nét đặc trưng của Kitô giáo trong vài năm qua, bao gồm các nước ở châu Phi (Nigeria, Kenya, Uganda và Nam Phi), châu Á (Ấn Độ, Hàn Quốc và Trung Quốc) và Mỹ Latinh (Guatemala và Costa Rica; Colombia, Chile, Argentina và Brazil).

Nhưng trọng tâm điểm thật sự của bài báo là quốc gia có ảnh hưởng lớn ở Bắc Mỹ:

“Ở Mỹ có hàng triệu người thường xuyên đi đến các nhà thờ khổng lồ phổ biến phúc âm thịnh vượng. Những người thuyết giảng, tiên tri và tông đồ gia nhập nhánh tân Ngũ Tuần này đã đảm trách các vị trí ngày càng quan trọng trên các phương tiện truyền thông đại chúng, phát hành rất nhiều sách nhanh chóng trở thành các sách bán chạy nhất, và có những bài phát biểu thường được chuyển đến hàng triệu người qua internet và mạng xã hội”.

Rõ ràng bài báo mới này nhắm đến một thần học Mỹ ủng hộ ông Donald Trump. Mọi người đều biết rõ những người khởi xướng phúc âm thịnh vượng cũng nằm trong số những người lớn tiếng ủng hộ tổng thống Mỹ.

Ví dụ, Paula White, người giảng phúc âm thuộc phái Ngũ Tuần tại một nhà thờ khổng lồ, gần đây nỗ lực bảo vệ việc chính quyền Trump chia cắt các gia đình ở biên giới Mỹ-Mexico khi nói Chúa Giêsu không bao giờ phạm luật di trú.

Trong bài báo mới phát hành trên tờ La Civiltà Cattolica, chúng ta nhận thấy một sự chỉ trích rõ ràng về không chỉ việc phúc âm thịnh vượng ủng hộ một hệ tư tưởng kinh tế, mà còn việc phúc âm này ủng hộ chủ nghĩa quân phiệt bảo vệ hệ tư tưởng này.

Bài báo đặc biệt đề cập đến “Thông Điệp Liên Bang” đầu tiên của ông Trump hồi tháng Giêng:

“Tổng thống Donald Trump tuyên bố, để miêu tả bản sắc đất nước: ‘Cùng nhau chúng ta sẽ tái thiết nước Mỹ’. Và ông nói tiếp: “Ở Mỹ, chúng ta biết đức tin và gia đình, không phải là chính quyền và bộ máy quan liêu, là trung tâm của đời sống Mỹ. Khẩu hiệu của chúng ta là ‘nơi Chúa chúng ta phó thác’. Và chúng ta tung hô cảnh sát, quân đội và các cựu chiến binh tuyệt vời của chúng ta là những anh hùng xứng đáng được chúng ta luôn hoàn toàn ủng hộ”.

Sau đó Spadaro và Figueroa bình luận: “Chỉ trong vài dòng chúng ta có thể thấy Chúa, quân đội và Giấc mơ Mỹ”.

Phần cuối của bài báo đưa ra so sánh giữa thần học của Đức Thánh cha Phanxicô và phúc âm thịnh vượng. Hai tác giả trích dẫn nhiều bài phát biểu và bài giảng lễ của Đức Thánh cha để chỉ cho thấy Đức Thánh cha rõ ràng phản đối nền thần học này.

“Từ khi bắt đầu triều đại giáo hoàng, Đức Thánh cha Phanxicô đã nhận thức về ‘phúc âm kỳ quặc’ của thần học thịnh vượng, chỉ trích nó, và áp dụng giáo huấn xã hội cổ điển của Giáo hội”, họ lưu ý.

Bài báo miêu tả Đức Thánh cha phản đối phúc âm thịnh vượng trong bối cảnh ngài chỉ trích hai tà giáo trong thời đại của chúng ta là giáo phái Pelagius và Gnosticism. Lời chỉ trích này được chính thức nhấn mạnh khi Thánh bộ Giáo lý Đức tin đề cập đến chủ đề trên trong một văn kiện được phát hành cách đây một vài tháng có tựa Placuit Deo.

Hai bài báo được Spadaro và Figueroa đăng trên tờ La Civiltà Cattolica không thể hiện quan điểm chính thức của LCC, dòng Tên hay Tòa Thánh.

Nhưng Ngoại trưởng Vatican hiệu đính nội dung trước khi phát hành, và bài báo là một dấu hiệu nữa cho thấy mối quan hệ khó khăn giữa triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô và Hoa Kỳ.

Bài báo mới trên LCC nói về phúc âm thịnh vượng có ý nghĩa quan trọng giống với việc công khai chỉ trích những điều sai lạc của phong trào đại kết chính trị-thần học ở Mỹ năm ngoái.

Nó nhấn mạnh sự đối lập cơ bản giữa triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô và một số nét chính của Kitô giáo Mỹ hiện nay: một sự đối lập không chỉ về chính trị, dựa trên chính sách hay địa chính trị, mà còn về thần học và tôn giáo.

So với bài báo năm ngoái, bài báo mới này ít chỉ trích đạo Công giáo Mỹ hơn, nhưng một cách trực tiếp.

Nhưng nó cũng có thể được xem như là một thông điệp dành cho các thành viên trong đàn chiên của Đức Phanxicô ở Mỹ, vì một chiến dịch Mỹ hóa đạo Công giáo Mỹ làm cho văn hóa Công giáo dễ bị sự cám dỗ của phúc âm thịnh vượng – đặc biệt là nếu chúng ta xem xét cách mà sự ảnh hưởng của tiền bạc tác động đến chính trị trong Giáo hội.

Cũng cần xem xét đến mặt địa chính trị. Bài báo được phát hành 2 ngày sau cuộc họp thượng đỉnh Helsinki giữa ông Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin.

Chính quyền Tổng thống Trump không chỉ làm tổn thương quan hệ địa chính trị giữa Mỹ và Nga, mà còn giữa Mỹ và Vatican.

Vì một lý do nào đó Tòa Thánh buộc phải đối thoại với Nga (mặc cho tình hình chính trị và Giáo hội ở Ukraine), vì ông Putin đã đảm nhận vai trò – một cách không trung thực và gian manh – làm người bảo vệ các Kitô hữu bị ngược đãi ở Trung Đông.

Cuộc đối thoại nằm trong chính sách thực dụng của Vatican.

Nhưng càng khó để tìm ra những điểm chung giữa triều đại giáo hoàng hiện nay và nước Mỹ của ông Trump, cho dù chúng ta hiểu giới ngoại giao đến đâu đi nữa.

Vấn đề thực sự đó là phúc âm thịnh vượng đã góp phần làm nổi lên một chủ nghĩa bảo thủ mới ở Mỹ và cuộc bầu cử ông Donald Trump. Nền thần học này sẽ không biến mất khi nhiệm kỳ tổng thống của ông kết thúc.

Spadaro và Figueroa giúp chúng ta hiểu được Vatican và thế giới Công giáo ở Rôma nói chung hiện đang nhìn Mỹ như thế nào. Rôma rõ ràng đang đối mặt một “vấn đề ở Mỹ”. Và vấn đề đó mang tính thần học hơn là chính trị.

UCAN Vietnam
Liên lạc

Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây

© UCAN Vietnam 2017. | Giới thiệu | Chính sách riêng | Điều khoản sử dụng