UCAN Vietnam UCAN India UCAN China ucanews.com
UCAN Vietnam

Hậu quả khủng khiếp khôn lường của những ý định tốt nhưng gây tai hại

Cách duy nhất để thoát khỏi tình trạng hỗn độn này là thừa nhận đạo Công giáo cơ bản không nói về các giáo hoàng và giám mục, quy định và giáo huấn

Ngày 17 tháng 10 năm 2018

Hậu quả khủng khiếp khôn lường của những ý định tốt nhưng gây tai hại

Vương Cung Thánh Đường Thánh Phêrô phản chiếu dưới hồ nước. Ảnh: Tiziana FABI/AFP

Trong những thế kỷ đầu mới thành lập Giáo hội, có 3 loại tội “trọng” đó là ngoại tình, giết người và bỏ đạo. Cả 3 tội này chống lại sự sống và sự hiệp nhất của cộng đồng, dẫn đến bị vạ tuyệt thông, tách khỏi cộng đồng cho đến khi ăn năn sám hối và được hiệp thông trở lại.

Vào lúc, nhiều thế kỷ sau đó, khi tôi học giáo lý dường như tội nào cũng là tội nặng, và đáng bị đày xuống hỏa ngục, trừ khi có những tình tiết giảm nhẹ.

Một trong các tội trọng đó là tội vi phạm giáo luật quy định kiêng thịt vào ngày thứ Sáu. Để kiếm sống, một người bán bánh hot dog trong làng đa số Công giáo nơi tôi ở đã bán “bánh hot dog thứ Sáu” với giá rẻ – gồm bánh và đồ gia vị không có xúc xích trong đó. Quy định này được bãi bỏ vào năm 1966, khi Đức Giáo hoàng Phaolô VI nới lỏng hạn chế.

Tôi nhớ lúc đó đã nhìn thấy một tranh biếm họa vẽ hình 2 tên quỷ trong hỏa ngục. Tên này hỏi tên kia: “Chúng ta phải làm gì với tất cả những kẻ bị đày xuống đây vì tội ăn thịt vào ngày thứ Sáu?”

Tên quỷ đó đột nhiên xuất hiện trong đầu khi tôi nghĩ đến lễ tôn phong thánh cho Đức Giáo hoàng Phaolô VI sắp tới. Mối quan tâm của tên quỷ đó cũng chính là mối quan tâm của Đức Phaolô. “Nếu chúng ta thay đổi, điều đó sẽ có ý nghĩa gì đối với những điều chúng ta đã nói trước đây và những người đã tin chúng ta?”

Đức Giáo hoàng Phaolô VI thật sự đáng được tưởng nhớ và tôn kính vì ngài đã tiếp nối công việc của công đồng đại kết do Đức Giáo hoàng Gioan XXIII triệu tập đó là Công đồng Vatican II. Đức Phaolô đã bế mạc công đồng này và bắt đầu quá trình canh tân Giáo hội để thích nghi với thực trạng mới sau công đồng.

Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng Phaolô có lẽ được tưởng nhớ nhất về thông điệp Humanae Vitae được ngài ban hành năm 1968, thông điệp cấm sử dụng các phương pháp hạn chế sinh sản “nhân tạo”. Trong thông điệp này, ngài đã đi ngược lại những lời khuyến cáo của ủy ban chuyên gia do ngài triệu tập để tư vấn cho ngài về vấn đề này. Trong số những người cổ vũ ngài có đức giám mục người Ba Lan sau đó trở thành Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II.

Lý do Đức Phaolô không thay đổi giáo huấn lâu nay dạy rằng nhiều hình thức tránh thai là phạm tội là vì lo lắng cho hình ảnh của Giáo hội.

Đức Giáo hoàng cảm thấy thay đổi kỷ luật truyền thống sẽ làm mất lòng tin của mọi người nơi huấn quyền, quyền giáo huấn của Giáo hội. Và trong suy nghĩ của ngài, điều đó giống như làm mất lòng tin nơi Giáo hội.

Chẳng bao lâu sau Đức Giáo hoàng Phaolô nhận ra động thái của mình đem lại kết quả ngược lại sự mong đợi. Người dân dựa vào các cơ sở khoa học xã hội và sinh học và kinh nghiệm cá nhân hơn là dựa vào lời của giáo hoàng để biện hộ cho việc làm ngơ tông huấn của ngài. Sai lầm của Đức Giáo hoàng là quá tin rằng Giáo hội gắn bó với quyền giáo huấn hơn là với Dân Chúa và Đức Kitô.

Kết quả này là một ví dụ rõ ràng về những hành động gây hậu quả khôn lường. Thay vì khẳng định thẩm quyền giáo huấn tập trung ở cơ quan cao nhất, thông điệp Humanae Vitae mở ra một thời kỳ nghi ngờ, bất chấp và cuối cùng là gạt bỏ thẩm quyền của Giáo hội. Chúng ta đang ở giữa giai đoạn đó. Thật trớ trêu, chính tình huống mà Đức Giáo hoàng Phaolô hy vọng ngăn chặn đã trở thành kết quả chính của hành động của ngài.

Sau khi Đức Giáo hoàng Phaolô qua đời, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II chống lại sự xói mòn lòng tôn trọng đối với thẩm quyền của Rôma bằng cách bổ nhiệm các giám mục xem lòng trung thành với thông điệp Humanae Vitae và huấn quyền là nét đặc trưng trong sứ vụ của các ngài.

Tuy nhiên, một lần nữa lại xảy ra hành động gây hậu quả khôn lường và làm dấy lên cái được nhiều người xem là khủng hoảng tồi tệ nhất trong Giáo hội phương Tây kể từ Phong trào Cải cách bắt đầu cách đây nửa thiên niên kỷ, vụ che đậy nạn lạm dụng tình dục bởi giáo sĩ.

“Các giám mục của Đức Gioan Phaolô” đó quá tập trung vào Rôma và huấn quyền đến độ họ không nhìn thấy các nạn nhân trước mặt. Đúng hơn là họ dính líu đến các vụ che đậy để bảo vệ hình ảnh, thẩm quyền (và tài chính) của Giáo hội khỏi bị tấn công và thiếu tôn trọng hơn.

Cách duy nhất để thoát khỏi tình trạng hỗn độn này là thừa nhận đạo Công giáo cơ bản không nói về các giáo hoàng và giám mục, quy định và giáo huấn, mà nói về Đức Giêsu Kitô, tình yêu của Thiên Chúa nhập thể làm người. Và bản thân Giáo hội không phải là một thể chế, nhưng là Dân Chúa. Giống như tất cả mọi người, chúng ta dùng các thể chế để chỉnh đốn cuộc sống của mình, nhưng thể chế không phải là nét đặc trưng của chúng ta. Thế nên chúng ta phải sống cho bản thân và cho cộng đồng như thể chúng ta thực sự tinh rằng đó là con người thật của chúng ta.

Điều đó sẽ không tự nhiên chữa lành những hậu quả khôn lường từ những hành động của các lãnh đạo trong quá khứ. Sẽ mất nhiều thập niên, có thể nhiều thế kỷ, để xóa bỏ những hậu quả tai hại do những người có ý tốt gây ra cho Giáo hội.

Tôi tự hỏi liệu việc Đức Gioan Phaolô từ chối công nhận và xử lý tình trạng lạm dụng có được các thiên thần hỏi nhau nên làm gì với Thánh Gioan Phaolô không vì giờ đây chúng ta biết ngài chịu trách nhiệm như thế nào về tình trạng hỗn độn hiện nay.

UCAN Vietnam
Liên lạc

Đăng ký nhận bản tin UCAN Việt Nam miễn phí ở đây

© UCAN Vietnam 2017. | Giới thiệu | Chính sách riêng | Điều khoản sử dụng