Không có lời nào từ phía Việt Nam về việc bắt giữ các nhà hoạt động ủng hộ dân chủ

Đảng Cộng sản Việt Nam đã từ lâu không ngừng bỏ tù những người chỉ trích, thách thức chế độ độc tài của họ. Số phận mà gia đình ông Châu Văn Khảm và Nguyễn Văn Viễn lo sợ đã xảy ra với hai nhà hoạt động ủng hộ dân chủ này.

Ông Khảm, 70 tuổi, thương gia người Úc gốc Việt đã nghỉ hưu, có lẽ đang đánh liều. Ông là thành viên của Việt Tân, một nhóm ủng hộ dân chủ bị Hà Nội gán cho cái tên là tổ chức khủng bố.

Bạn bè và gia đình ở Sydney cho biết ông đi đường bộ từ Campuchia đến Sài Gòn để thực hiện “sứ mạng tìm hiểu sự thật về nhân quyền” nhưng đã bị bắt giam cùng với ông Viễn, nhà hoạt động nổi tiếng 47 tuổi thuộc Hội Anh Em Dân Chủ, hôm 13-1.

“Chúng tôi biết công an Việt Nam đã từ lâu buộc tội các nhà hoạt động ôn hòa bằng những lời vu khống”, Phong Nguyễn, người phát ngôn cho Việt Tân, nói. “Gia đình rất lo lắng cho sức khỏe của ông. Ông cần được chăm sóc y tế định kỳ do bị viêm tuyến tiền liệt”.

Hội Anh Em Dân Chủ kêu gọi trả tự do cho họ ngay lập tức, thêm rằng vụ bắt giữ này là bất hợp pháp và vợ của ông Viễn đã bị nhân viên an ninh đe dọa trong cuộc lục soát nhà của họ.

Tại Canberra, Bộ Ngoại giao và Thương Mại (DFAT) xác nhận lãnh sự quán đã tìm cách tiếp cận một công dân Úc bị bắt giữ tại Việt Nam, nhưng vì lý do riêng tư nên không cung cấp thêm chi tiết. Ông Phong cho biết ông vẫn giữ liên lạc chặt chẽ với DFAT.

Như thường lệ, chính phủ Việt Nam không nói lời nào nhưng Hà Nội lại buộc tội các nhóm người Việt ở nước ngoài xúi giục “chống phá cách mạng” và hộ chiếu nước ngoài không đảm bảo cho Việt Kiều bất kỳ đặc quyền nào.

Cuối năm 2017, tòa án ở Sài Gòn đã tuyên phạt 15 người tới 16 năm tù vì liên quan đến một âm mưu đánh bom sân bay Tân Sơn Nhất bằng bom xăng, có một quả phát nổ.

Nhà cầm quyền khẳng định tổ chức có tên là Chính phủ Quốc gia Việt Nam Lâm thời trụ sở ở California, chịu trách nhiệm về vụ đánh bom này, và cáo buộc họ tội danh “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, “khủng bố” và “tàng trữ vũ khí quân dụng”.

Các phương tiện truyền thông liên tưởng Việt Tân, vốn là một tổ chức phi bạo lực, với các vụ bắt giữ đó, nhưng ông Phong nói chuyến đi của ông Khảm chỉ nhằm tìm hiểu sự thật.

“Ông ấy không dính líu đến bất kỳ hoạt động nào được xem là hoạt động chính trị, ông ấy cũng không tham gia bất kỳ hoạt động phản đối nào”, ông nói thêm.

Có khoảng 200 tù nhân chính trị trong các trại giam ở Việt Nam, bao gồm 5 nhà hoạt động nhân quyền thuộc Hội Anh Em Dân Chủ đang thụ án đến 15 năm tù vì tội “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân” theo Điều 79 trong Bộ luật Hình sự 1999 của Việt Nam.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền trụ sở ở New York (HRW) cũng lên tiếng kêu gọi trả tự do cho họ, lưu ý rằng hồ sơ nhân quyền của Việt Nam vẫn còn cực kỳ tồi tệ trong tất cả các lĩnh vực. Công an tra tấn và đánh đập để ép cung, và các quyền cơ bản bao gồm tự do ngôn luận, tư tưởng, báo chí, lập hội và tôn giáo bị hạn chế.

“Chính quyền hà khắc ở Việt Nam rõ ràng không chỉ sẵn sàng ngược đãi và bắt giam người dân trong nước, mà còn quyết liệt truy nã những người ủng hộ nhân quyền và dân chủ ở hải ngoại”, ông Phil Robertson, Phó giám đốc phụ trách khu vực châu Á của HRW lên án.

“Do hoạt động ở Úc, nên ông Châu Văn Khảm chắc chắn biết được mình sẽ trở thành mục tiêu ngay sau khi nhà cầm quyền biết ông có mặt tại Việt Nam”.

Ông Khảm và ông Viễn cũng có thể bị bắt giữ theo luật an ninh mạng có hiệu lực từ ngày 1-1. Điều 43 của luật này cho phép chính quyền thu thập dữ liệu cá nhân và ngăn cản quyền tự do ngôn luận, báo chí và thông tin mặc dù những quyền này được hiến pháp Việt Nam công nhận.

Luật này còn yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ internet trong nước gỡ bỏ các nội dung được xem là “có hại” cho chính quyền, trong khi các hãng công nghệ khổng lồ bao gồm Facebook và Google được lệnh lưu trữ dữ liệu người dùng tại các văn phòng đại diện ở Việt Nam.

Các nhà hoạt động cam kết chống đạo luật này và cảnh báo nhà sáng lập Facebook ông Mark Zuckerberg, cùng những người khác nữa, rằng ông sẽ bị tẩy chay nếu công ty của ông làm theo yêu cầu của nhà cầm quyền.

Những thái độ như thế, trong khi có thể hiểu được, sẽ không giúp ích cho ông Khảm và ông Viễn, không ai biết được tin tức gì về họ từ nhiều tuần nay.

“Không nên xem việc đòi hỏi nhân quyền và cải cách chính trị ôn hòa là tội phạm, vì thế Việt Nam cần trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho ông Khảm và những người bị bắt cùng với ông”, ông Robertson kêu gọi.